ს კ ა ნ დ ი ნ ა ვ ი ა

სკანდინავიური ფილმების საღამოები

2012-01-26T23:43:00.000+04:00

იდეა გვაქვს მე და ჩემს მეგობრებს მოვაწყოთ სკანდინავიური ფილმების საღამოები. ამისათვის ვაპირებთ დავიქირაოთ სხვადასხვა ზომის კინოდარბაზები. ვისაც სურვილი გაქვთ , შემოგვიერთდით.
წინასწარ დავდებ ხოლმე აფიშას რა ფილმის ყურებას ვაპირებთ და სად.

სიყვარულით შვედეთიდან

2011-12-07T14:36:00.000+04:00

ყველას , ყველას, ყველას!!!

ვისაც გიყვართ შვედური კინო, ან შვედეთი, ანდაც უბრალოდ კინო–
გეპატიჟებით
თბილისის 12–ე საერთაშორისო კინოფესტივალის( 6–11 დეკემბერი) – შვედური ფილმების პროგრამაზე.
ფესტივალის ფარგლებში წარმოდგენილი იქნება ცხრა შვედური ფილმი, როგორც ცნობილი რეჟისორების ( ბუ ვიდერბერის, იან ტროელის, როი ანდერსონის, ლივ ულმანის), ასევე რამდენიმე დამწყები რეჟისორების უახლესი ფილმები.

სიყვარულით შვედეთიდან

გოგონა
ფრედრიკ ედფელდტი , შვედეთი , 2009
დედალი მაიმუნები
ლიზა აშანი , შვედეთი , 2011
ერთი სიყვარულის ისტორია
როი ანდერსონი , შვედეთი , 1970
მარადიული წამები
იან ტროელი , შვედეთი-დანია-ნორვეგია-ფინეთი-გერმანია , 2008
მოღალატეები
ლივ ულმანი , შვედეთი-იტალია-გერმანია-ფინეთი-ნორვეგია , 2000
ნაძალადევად
რუბენ იოსტლუნდი , შვედეთი , 2008
სილამაზისა და ვნების დრო
ბუ ვიდერბერი , დანია-შვედეთი-დიდი ბრიტანეთი , 1995
წყეული ომოლი
ლუკას მუდისონი , შვედეთი-დანია , 1998
ხმაურის ხმა
ულე სიმონსონი, იუჰანეს სტერნე ნილსონი , შვედეთი-საფრანგეთი , 2010

პროგრამა შვედეთის ინსტიტუტთან თანამშრომლობით და შვედეთის საელჩოს მხარდაჭერით მომზადდა.

ბილეთის ფასი: 3ლარი
დაწვრილებითი ინფორმაციისთვის იხილეთ– ფესტივალის პროგრამა

ფოტორეპორტაჟი ოსლოს აქციიდან

2011-07-26T02:16:00.000+04:00

დღეს ნორვეგიის დროით საღამოს 18 საათზე – 200 000ზე მეტი ადამიანი შეიკრიბა ოსლოს ცენტრში თავისი მწუხარების გამოსახატავად და დაღუპულთა ხსოვნისთვის პატივის მისაგებად. მეც მათ შორის გახლდით და სრულიად ვიზიარებ ნორვეგიელი ხალხის მწუხარებას.

ნორვეგიის ტრაგედია

2011-07-23T13:59:00.002+04:00

გარდაცვლილია 91 და დაშავებულია ასობით ადამიანი– ოსლოში მომხდარი გუშინდელი ტერაქტების შედეგად.
პირველი აფეთქება მთავრობის სახლთან მოხდა და თავდასხმა პრემიერ მინისტრ იენს სტოლტენბერგზე განხორციელდა. აფეთქებისას იგი ოფისში არ იმყოფებოდა.
პოლიციიის ცნობით, ასაფეთქებელი მოწყობილობა მთავრობის სახლთან ახლოს მდგარ ავტომობილში იყო ჩამონტაჟებული.
აფეთქების შედეგად გარდაიცვალა 7 და დაშავდა ასობით ადამიანი. დაზიანდა რამდენიმე შენობა , მათ შორის –ნორვეგიის ერთერთი დიდი გაზეთის VG-ს.

აფეთქებიდან რამდენიმე საათის შემდეგ ოსლოს ახლოს არსებულ კუნძულ უტოიაზე– პოლიციის ფორმაში გადაცმულმა 32 წლის მამაკაცმა – ახალგაზრდები ერთად შეაგროვა და შემდეგ ცეცხლი გახსნა. კუნძულზე ლეიბოლისტური პარტიის მიერ ორგანიზებული ახალგაზრდული ბანაკი გახლდათ , სადაც 700მდე ახალგაზრდა იმყოფებოდა.

თვითმხილველების ინფორმაციით ცეცხლის გახსნის შემდეგ– ზოგმა ტყეს შეაფარა თავი, ზოგმაც წყალში ჩახტომით სცადა გაქცევა, მაგრამ –პოლიციის ფორმაში გადაცმულმა მამაკაცმა არც ისინი არ დაინდო.

ორივე ტერაქტში ეჭვმიტანილი –ვინმე Anders Behring Breivik გუშინ ღამევე დააკავეს. ეს გახლავთ მისი Facebook-ის გვერდის PDF ვერსია. ამ გვერდის მიხედვით იგი ქრისტიანი და პოლიტიკურად –კონსერვატიორი. 17 ივლისის ტვიტერის მესიჯად უწერია: "One person with a belief is equal to the force of 100 000 who have only interests." მედიის ცნობით მას კავშირი ჰქონდა მემარჯვენე ექსტრემისტებთან , თუმცა ჯერჯერობით ტერაქტების მოტივის შესახებ ოფიციალური ინფორმაცია არ ვრცელდება.

Anders Behring Breivik

"მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ასეთი მასშტაბური ტრაგედია ნორვეგიას არ ახსოვს" განაცხადა ნორვეგიის პრემიერ მინისტრმა იენს სტოლტენბერგმა.

რაც შემეხება მე: შუადღეზე საყიდლებზე გასვლა გადავწყვიტე. სწორედ იმ ადგილებში გასვლას ვგეგმავდი , სადაც აფეთქება მოხდა, მაგრამ რადგანაც წვიმდა – ჯერ დახურული შოფინგ მოლისკენ გავსწიე. ზუსტად მეტროდან ამოვედი , როცა აფეთქების ხმა გავიგე, მაგრამ რადგან წვიმდა და მოღრუბლული იყო , რატომღაც ჭექა–ქუხილი მეგონა. ცოტახანში ყველა მაღაზია დაიკეტა და გარეთ გამოვედი. გარეთ არეულობა იყო , შეშინებულ სახეებს ვხედავდი. მთავარი ქუჩა პოლიციას გადაეკეტა და ხალხს დაშლისკენ მოუწოდებდა. უნივერსიტეტის საერთო საცხოვრებელში რომ დავბრუნდი– მაშინღა გავარკვიე რაც მოხდა. აქ ჩემს გარდა კიდევ 12 ქართველია და 550 მდე უცხოელი სტუდენტი. ჩემი ინფორმაციით არცერთი სტუდენტი არ დაშავებულა ტერაქტების დროს.
რათქმმაუნდა ყველასათვს თავზარდამცემი ამბავი მოხდა და უმრავლესობა პანიკაში ჩავარდა. საზაფხულო სკოლის რექტორმა შეგვკრიბა და ყველა სიმშვიდისკენ მოგვიწოდა.

ძალიან სამწუხაროა ჩემთვის ეს ტრაგედია და ის ფაქტიც, რომ ამ ყველაფერს აქ შევესწარი.

გასეირნება ტელემარკში

2011-07-12T22:10:00.000+04:00

ამ შაბათ–კვირას Summer School-ის მიერ ორგანიზებულ ექსკურსიაზე გახლდით ნორვეგიის ერთ–ერთ მხარეში Telemark-ში.
პირველი ღირსშესანიშნაბა , რომელიც ტელემარკში მოვინახულეთ ცნობილი ნორვეგიელი დრამატურგის და მწერილის ჰენრიკ იბსენის ბავშობის სახლია. იგი დღეს მუზეუმად არის ქცეული და საკმაოდ საინტერესო სანახავია. როგორც მუზეუმის გიდის ნაამბობიდან შევიტყეთ – ამ სახლში ჰენრიკ იბსენი 7დან 15 წლის ასაკამდე ცხოვრობდა. შემორჩენილია მრავალი ავეჯი და საოჯახო დანიშნულების ნივთები. ასევენ ჰენრიკის გაკეთებული მინიატურული თოჯინები და მისი რამდენიმე პირადი ნივთი.


ჰოლი

სამზარეულო

სასტუმრო ოთახი –ე.წ. ზალა

შემდეგი სანახაობა ტელემარკის არხი გახლდათ, რომელის მშენებლობაც 1882 წელს დასრულდა. იგი 105 კილომეტრზეა გადაჭიმული და შედგება 8 შლიუზისგან (არხში წყლის ნაკადის მარეგულირებელი ნაგებობა). ჩვენ ყველაზე დიდი შლიუზი მოვინახულეთ (Vrangfoss Sluser), რომელსაც 5 დანაყოფი აქვს და მათშორის სხვაობა 23 მეტრია.

(ფოტოებზე ნაჩვენებია გემის არხში შემოსვლა)

ტელემარკის არხიდან –Uppigård Natadal–სკენ, სადაც ღამე უნდა გაგვეტარებინა და მეორე დღეს კვლავ ჩვენი ექსკურსია გაგვეგრძელებინა. გზატკეცილიდან გადავუხვიეთ და ვიწრო სამანქანო გზას დავადექით – ნელნელა მაღლობლებს შევუდექით და ცოტა ხსნის სიარულის შემდეგ ტყეში ჩაფლული ტყის კოტეჯიც გამოჩნდა. ყოველთვის მაღფრთოვანებდა ნორვეგიელების მიდგომა ტრადიციების და თავიანთი კულტურის მიმართ, მაგრამ გამორჩეულად მაინც ის მომწონს , რომ არა მხოლოდ ინახავენ და მუზეუმად აქცევენ ტრადიციებს, არამედ იყენებენ და კომერციულ სარგებელს ნახულობენ.

ეს ხის სახლები, რომელიც ახლა სასტუმროდ არის ქცეული 1700–წლებშია აშენებული და აქ გლეხების საცხოვრებელს წარმოადგენდა. მასპინძლებმა , როგორც საქართველოში იტყვიან, ბუხარი გაახურეს და სასწრაფოდ ვახშმის სამზადის შეუდგნენ. სასტუმროს უფროსმა ამასობაში – სასადილო ოთახში შეგვყარა და ამ ხის სახლების ისტორიას გაგვაცნო. შემდეგ მიუხედავად წვიმისა– კარმიდამო დაგვათვალიერებინა და იქაური "მაიამი ბიჩიც", რომელიც სულ ექვსმეტრიანი სანაპიროა პატარა გუბურის წინ– გვანახა.


ნორვეგიულ სტილში მოწყობილი მისაღები ოთახი


კოტეჯში ძაღლი, კატა, ვირი და ქათმები ჰყავთ

როგორც იქნა ვახშმის დროც მოვიდა, რომელიც ზუსტად 2 საათს გაგრძელდა. პირველი საჭმელი, რომელიც სპეციალურად მადის აღსაძვრელად მოგვართვეს – რათქმაუნდა თევზი იყო.

ჩვენ ყველამ თვალისდახამხამებაში შევსანსლეთ ჩვენი პატარა ულუფა და მოთმინებით დაველოდეთ მეორე კერძის ჩვენამდე მოღწევას, რომელიც მოხარშული კარტოფილი, ყვავილოვანი კომბოსტო, სტაფილო და სუნელებში მოხარშული ხორცის ნაჭრები გახლდათ– სპეციალურ სოუსში. ამ კერძის შემდეგ – უკვე გვარიანად გამომძღარი გახლდით, მაგრამ მიუხედავად ამისა – არც დესერტზე ვთქვი უარი და კაკლიანი ნამცხვარიც დავაყოლე. გემრიელი ვახშმის მერე ჩაის ჭიქით ხელში მყუდრო სკამებზე მოვკალათდით და ბევრი ვისაუბრეთ გვიან ღამემდე. ალბათ ამის ბრალია , რომ მეორე დღეს საშინლად "დანგრეულმა" გავიღვიძე. თუმცა გამოფხიზლების დრო აღარ იყო, სასწრაფოდ საგზალი ჩავალაგეთ და Heddal-ისკენ გავწიეთ.
Heddal-ში 1100იან წლებში აშენებული Stavkirke მოვინახულეთ, რომელშიც კვლავინდებურად მიმდინარეობს ღვთისმსახურება, იყენებენ ჯვრისწერისთვის და სხვა რელიგიური ცერემონიებისთვის.

ეკლესიაში გიდის მონათხრობის მოსმენის მერე, იქვე მდებარე მუზეუმს ვეწვიეთ. უფრო სწორად რომ ვთქვათ მუზეუმი კი არა – რამდენიმე ძველისძველი ხის სახლები გახლდათ, დაახლოებით ისეთი , როგორიც ჩვენი ეთნოგრაფიული მუზეუმია , ოღონდ გაცილებით მცირე. მუზეუმის პერსონალმა გულთბილი დახვედრა მოგვიწყო, მუზეუმის ისტორიის მოყოლის შემდეგ, საგზლის ჭამის უფლებაც მოგვცა და მაშინ როცა ჩვენ მადიანად ვილუკმებოდით – ნორვეგიული ჰანგებიც დაამღერეს.

ასეთ მხიარულ ტალღებზე დამთავრდა ჩემი ორდღიანი გასეირნება ტელემარკში. უნდა აღვნიშნო რომ საკმაოდ მსუბუქი და მარტივი ექსკურსია იყო (სხვებისგან განსხვავებით არც წვიმაში გვივლია და არც კლდეებზე გვიცოცია), მაგრამ რაც მთავარია კარგი შთაბეჭდილებებით და დადებითი ემოციებით დავბრუნდი შინ.

International Summer school of Oslo

2011-07-07T14:57:00.000+04:00

ოსლოს უნივერსიტეტი 1811 წელს დაარსდა და იგი ნორვეგიის ყველაზე ძველი და დიდი უნივერსიტეტია. პირველი საზაფხულო სკოლა , რომელსაც ოსლოს უნივერსიტეტმა გაუწია ორგანიზება 1947 წელს გაიხსნა, თუმცა თავდაპირველად ის მხოლოდ ამერიკელი სტუდენტებისთვის იყო. ნელნელა არა ამერიკელი სტუდენტების რიცხვმა მოიმატა და 50იან წლებში მას "საერთაშორისო საზაფხულო სკოლა" ეწოდა. ყოველწლიურად ოსლოს საზაფხულო სკოლას საშუალოდ 550–მდე სტუდენტი სტუმრობს 100მდე ქვეყნიდან.

საერთაშორისო საზაფხულო სკოლაში 20 სხვადასხვა კურსია (კურსების ჩამონათვალი). სასწავლო ენა ინგლისურია– გარდა ნორვეგიული ენის კურსებისა. საზაფხულო სკოლა 6 კვირას გრძელდება და გარდა აკადემიური პროგრამისა კიდევ მრავალ გასართობ თუ კულტურულ–შემეცნებით ღონისძიებებს გვთავაზობს. ექსკურსიები, პატარა ტურები, მუზეუმების დათვალიერება, ნორვეგიის კულტურის საღამოები, ნორვეგიული ცეკვის გაკვეთილები და სტუდენტების საღამოები– ეს ის პროგრამაა , რომლითაც ექვსი კვირის განმავლობაში ნამდვილად არ მოიწყენ და მერწმუნეთ შეიძლება ამოსასუნთქი დროც არ დაგრჩეთ.

საზაფხულო სკოლაში აპლიკაციების მიღება იანვრის ბოლოს წყდება და იწყება შერჩევის პროცესი. საბოლოო პასუხი აპრილშია. ყოველწლიურად უამრავი ადამიანი აგზავნის აპლიკაციას ამიტომაც შერჩევისას ბევრ რამეს ითვალისწინებენ. ყველაზე კარგი ისაა, რომ ჩვენნაერი ქვეყნებისთვის სტიპენდიაც არის დაწესებული. ასე რომ თუ გაგიმართლათ – ეს იმას ნიშნავს რომ – ფრენა, ბინა, კვება და ცოტა ჯიბის ფულიც გარანტირებული გაქვთ.

ოსლოს უნივერსიტეტის ტერიტორიაზე 28 შენობაა განთავსებული და სტუდენტური საცხოვრებელი , რომელიც ახლა 400სტუდენტს გვიტევს. აქვეა სასადილო ოთახი, ბიბლიოთეკა, ბილიარდი, პინ–პონგი, ფრენბურთის მოედანი და სხვა გასართობი საშუალებები.

პირველად ოსლოს საზაფხულო სკოლაში 2006 წელს ჩამოვედი – ახლა ჩემი მეორე ვიზიტია. ამჯერად Gender Equality in the Nordic Countries -ს ვსწავლობ. საკმაოდ საინტერესო და ამავედროს რთულიცაა. 7 მსხვილი წიგნი მაქვს წასაკითხი და ათასგვარი პრეზენტაციები გასაკეთებელი. თუმცა შიგადაშიგ იმის დროც რჩება რომ ქალაქში გავიდე და თვალს წყალი დავალევინო.

ყველას ვურჩევდი ოსლოს საზაფხულო სკოლის გავლას–ეს არა მხოლოდ გამოცდილების შეძენა და ცოდნის მიღებაა– არამედ თვალსაწიერის გაფართოება. აქ შეიძლება ითქვას , რომ მთელი მსოფლიოს ამბებს გაიგებთ– ისეთი ქვეყნების არსებობასაც, რომლებიც მანამდე არც გსმენიათ, გაიცნობთ უამრავ საინტერესო ადამიანს, გაიჩენთ მეგობრებს და სწავლასა და გართობასთან ერთად ძალიან ბევრ საინტერესო ადგილს ნახავთ.

P.S. როგორც იქნა მოვაბი თავი ამ პოსტის დასრულებას. აქ ძალიან ჩქარა გადის დრო. მთელი დღეები დახუნძლულია ლექციებით, სემინარებით, ფილმებით, სხვადასხვა საღამოებით და მუდმივად გადარბენებზე ვართ ყველანი. თუმცა მაინც ვეცდები ხშირად ვწერო , სანამ აქ ვარ :)

დაბრუნება

2011-06-24T13:49:00.001+04:00

დიდი ხანია არაფერი დამიწერია. თუმცა ეს იმას არ ნიშნავს რომ სკანდინავია აღარ მიყვარს ან მოსაყოლი აღარაფერია. უბრალოდ გამინელდა შთაბეჭდილებები და მე კი არ მიყვარს ინტერნეტიდან აღებული სტატიების კოპირება. მიუხედავად იმისა რომ თემატური ბლოგია, მაინც პირად გამოცდილებით და შთაბეჭდილებებით არის აქაურობა დახუნძლული.

ბევრს არ შეგაწყენთ თავს, უბრალოდ ვიტყვი რომ ბლოგი უახლოესი 2 თვის მანძილზე მაინც გამოცოცხლდება ახალი ამბებითა და ფოტოებით, რადგანაც დღეს ღამე ნორვეგიისაკენ გამიწევია.

ნორვეგიული თევზი

2011-04-18T17:50:00.000+04:00

როგორც სკანდინავიის სხვა ქვეყნებისთვის- ნორვეგიისთვისაც ერთერთი ყველაზე საამაყო და უპირველესი საჭმელი- თევზია . თევზით აკეთებენ ყველაფერს- იქნება ეს სალათა, ცხელი კერძი, ცივი კერძი თუ უბრალო სუფი. ეს ცოტა აშინებს ადამიანს - განსაკუთრებით კი თევზეულობის და ზღვის პროდუქტების არ მოყვარულს , მაგრამ დამიჯერეთ - სულაც არ არის ისე როგორც ერთი შეხედვით ჩანს, არ ვიცი ნორვეგიულ თევზსს სხვანაერი გემო აქვს თუ ეს უბრალოდ ჰაერის ბრალია, მაგრამ ნორვეგიულ მიწაზე,ნორვეგიელის მიერ მომზადებულ თევზის კერძსს მართლა არაფერი სჯობს.
ყველაზე გავრცელებული თევზის სახეობებია : ვირთევზა, კალმახი და ორაგული.

ნორვეგიაში არ არსებობს მაღაზია სადაც თევზის ეს სახეობები არ მოიპოვება. თითქმის ყველა დღესასწაულის განუყოფელი ნაწილია თევზის კერძი.
ნორვეგია ექსპორტს აკეთებს 300მდე სახეობის თევზის და ზღვის პროდუქტების მსოფლიოს 150ზე მეტ ქვეყანაში

იმაში რომ ნორვეგიის უმნიშვნელოვანეს რესურს თევზი წარმოადგენს
ადვილად დარწმუნდებით თუ გაიგებთ რომ
”კარგითევზის TV”-ც არსებობს, ამ ინტერნეტ გვერდიდან შეგიძლიათ სხვადასხვა თევზის კერძის მომზადებასაც უყუროთ და ისწავლოთ :)
გავრცელებულია აგრეთვე თევზის გამოყვანა- ეს ტრადიციულია ნორვეგიელებისთვის და ზამთრის განმავლობაში საკმაოდ დიდი რაოდენობის გამოყვანილ თევზს მიირთმევენ რომელსაც ნორვეგიულად lutefisk- ჰქვია.
მნიშვნელოვანია ის ფაქტი, რომ ნორვეგიელები მთელი წლის განმავლობაში უფრო მეტად გამოყვანილ ვირთევზას მიირთმევენ ვიდრე მას ჩვეულებრივ მდგომარეობაში.
აღსანიშნავია ისიც რომ -ნორვეგიელები ბუნების მოყვარული ხალხია და ხშირად გადიან ბუნებაში. როგორც ჩვენ მწვადის შეწვა -ისე უყვართ მათ თევზის შეწვა და ამას თითქმის ყოველ ვიკენდზე აკეთებენ.

თევზის მოყვარული ნორვეგიელების საყვარელი გამონათქვამია - ჭამე თევზი და იყავი ჯანმრთელი - და ამ გამოთქმას სრულიად ეთანხმებიან ექიმები. თევზი სასარგებლოა ტვინისთვის,ძვლებისთვის და მხედველობისთვის, ასე რომ ის ფაქტი რომ ნორვეგილებეის საშუალო კვდომადობის ასაკი 90წელს აღწევს -შეიძლება თევზის დამსახურებაც არის.

p.s.გემო რომელიც არასოდეს დამავიწყდება ☟

7 მიზეზი, რატომ მიყვარს შვედეთი

2011-03-24T14:02:00.000+04:00

ავტორი: A Serious Man

ალბათ ყველა ადამიანს აქვს თავისი საოცნებო ქვეყანა, სადაც მოხვედრაზე ან კვლავაც მოხვედრაზე ოცნებობს. არიან ისეთებიც, რომლებიც ამაყად გაიძახიან, რომ მშობლიურ კუნჭულს მცირედითაც ვერ მოსცილდებიან, მაგრამ ისინიც კი სადღაც გულის სიღრმეში აწყობენ წარმოსახვით მოგზაურობებს ოცნების ქვეყნისკენ. ყველას საკუთარი მიზეზი აქვს, მათი ჩამოთვლა შორს წაგვიყვანს. ამასთან საღ აზრსაა მოკლებული, რადგან როგორც რომაელები ამბობდნენ, „რამდენიც კაცია, იმდენიც აზრია“. ჩემი ამორჩეული ქვეყანა შვედეთია, აგერ ჩემეული მიზეზებიც პირობითად დანომრილი:

1)ცხადია ბერგმანი. როგორც კრჟიჟტოფ კისლოვსკი იძახდა, იგი არის ერთადერთი რეჟისორი, რომელმაც იმდენი თქვა ადამიანის ბუნებაზე, რამდენიც დოსტოევსკიმ ან კამიუმ. ერთი ძველი ფილმის სათაურის არ იყოს, „ადამიანი ყველა სეზონისთვის“, ყველანაირი ხასიათისთვის. ალბათ არ დატოვა არცერთი წახნაგი, საიდანაც არ შეხედა ადამიანს, ზოგჯერ ოპტიმისტური ხედვით (როგორც „მარწყვების მდელოში“), ზოგჯერ კი საშინელი სიცხადითა და ღვთის დუმილით. ბერგმანის ფილმების ცქერის შემდეგ უნებურად მეტად ახლობელი ხდება ისეთი წმინდა ნორდული გვარ–სახელები, როგორიცაა სვენ ნიკვისტი (ყველა დროის ერთ–ერთი საუკეთესო ოპერატორი), გუნარ ბიორნსტრანდი, მაქს ფონ სიუდოვი, ჰარიეტ ანდერსონი, ინგრიდ ტულინი, ბიბი ანდერსონი, ლივ ულმანი, ერლანდ იუზეფსონი. ცხადია ბერგმანი ყველაფრის გამო.

2)1632 წელს შვედებმა დააარსეს ჩემი ამჟამინდელი ალმა მატერ – ტარტუს უნივერსიტეტი. ბალტიისპირეთის უკიდურეს ნაწილში მათ შემოიტანეს წიგნების ბეჭდვა და ტარტუ „ჩრდილოეთის ჰაიდელბერგად“ აქციეს. ესტონელები ახლაც მისტირიან „ძველ კარგ შვედურ დროებას“ და შვედური მმართველობის საუკუნე–ნახევარს „ოქროს ხანად“ მოიხსენიებენ. საკუთარი ინიციატივით, ესტონელებმა ძეგლიც კი დაუდგეს დამპყრობელ გუსტავ II ადოლფს. შვედები შეცვალეს რუსებმა, რომლებმაც შემოიტანეს ბატონყმობა, ხოლო ივანე მრისხანეს ზარბაზნებმა ტარტუში უძველესი კათედრალის კედლები ჩამოანგრიეს. ახალი რუსული დასახლებებით ლამის ნახევარს გაუტოლდა ადგილობრივთა ხვედრითი წილი. დღეს ტალინში, ისევე როგორც დანარჩენ ქვეყანაში ნარვას გარდა, რუსულად ლაპარაკისთვის შეიძლება უროც კი მოგხვდეს კაცს თავში.

3)შეიძლება გაგიკვირდეთ, მაგრამ ჩემი ბავშვობის გახსენებისას პირველი არა ასტრიდ ლინდგრენი მომდის გონებაში, არამედ სელმა ლაგერლოფი. მისი „ნილსისა და ბატების გასაოცარი მოგზაურობა“ იყო პირველი წიგნი, რომელსაც ხელი მოვკიდე და წავიკითხე. არავის უთქვამს ან წაუქეზებია წამეკითხა იგი, ჩემით ვიპოვნე მტვრიან თაროებზე, ან მიპოვნა უფრო. აქ პირველად გავიგე ისეთი უცნაური სიტყვები, როგორიცაა „ოინბაზი“ ან „ჭილყვავი“. მერე და მერე შევიტყვე, რომ სელმა ლაგერლოფი პირველი ქალი მწერალი ნობელიანტი ყოფილა (ესეც შვედის მიერ დაარსებული!) და როგორი სინანულით მეხარჯებოდა მისი გამოსახულებიანი ბოლო 20 შვედური კრონი (მანამდე 50–იანი და ასიანი უპრობლემოდ).

4) სტოკჰოლმი და სტოკჰოლმერები. ბალტიის ზღვასავით კრიალა ქუჩები და ადამიანები. თხემით ტერფამდე მომხიბვლელი ხალხი, პირდაპირ ჟურნალის გარეკნიდან გადმოსული. სადმე არსებობს კი სტოკჰოლმერზე უფრო თავაზიანი, ზრდილობიანი, მუდმივად ელეგანტურად ჩაცმული მოქალაქე, რომელიც ასეთი მზრუნველობით გაგიწევს დახმარებას. მუზეუმის წინ ჰოთ–დოგის გამყიდველი ქალიც კი, რომლისთვის გამუდმებული სიცივე და ტურისტთა სიმრავლე თავის შესაწყენი უნდა იყოს, ისეთი რუდუნებით მოგემსახურება, რომ ის ჰოთ–დოგი მსოფლიოში ყველაზე გემრიელ სანოვაგედ მოგეჩვენება. აი ნამდვილი ქალაქი და ნამდვილი მოქალაქეები.

5)ლეგენდარული ბიორნ ბორგი. იგი არ იყო ჯონ მაკინროივით მეამბოხე, ვერცხლისწყალივით ცვალებადი გენიოსი. პირიქით ლეგენდები დადიოდა მის ყინულოვან სიმშვიდეზე, თითქოს მისი წარმატების საწინდარი გულის ძგერის უჩვეულოდ დაბალი სიხშირე იყო მხოლოდ. ხალხს ყველაზე მეტად უყვარს ცრუ ლეგენდების შეთხზვა. რაც დრო გადის, უფრო წარმოუდგენელი ხდება მისი შთამბეჭდავი მონაპოვარის გამეორება – ზედიზედ ხუთჯერ მოგებული უიმბლდონი + ზედიზედ ოთხჯერ როლან გაროსი. როცა მთელი მსოფლიო მისგან ახალი და ახალი რეკორდების დამყარებას მოელოდა, 26 წლის შვედმა კარიერის მწვერვალზე შორს მოისროლა ჩოგანი და ერთი მცდელობის გარდა აღარც მოუხედავს მისკენ. ბიორნ ბორგმა დაამტკიცა, რომ იგი იდგა ყოველნაირ რეკორდსა თუ თამაშზე მაღლა. ჯონ მაკინროიმ კი, როგორც ამასწინათ გამოტყდა, ვეღარასოდეს შეიგრძნო ის ნამდვილი ჩოგბურთი ოდინდელი მეტოქის წასვლის შემდეგ.

6)შვედეთის რაინდული ისტორია. ჯერ მარტო როგორი სახელი აქვს შვედეთის ეროვნულ გმირს, რომელმაც გამოაფხიზლა საკუთარი ხალხი და დანიური უღლის წინააღმდეგ დაძრა – ენგელბრექტ ენგელბრექტსონი. მახსოვს, ომობანას თუ სხვა ამგვარი ბავშვური თამაშობისას ძირითადად ჩრდილოელ შვედებს ვირჩევდი ხოლმე. ქრისტიანობის და ევროპული ცივილიზაციის გავრცელებამაც ვერ შეცვალა შვედების ხასიათი. კარლ XII ვერსალის სტილში ნაგებ სტოკჰოლმის სამეფო სასახლეს მეომრების ბარაკს არჩევდა, ხოლო ოქროცურვილად მოვარაყებულ სამოსელს უბრალოდ ჯარისკაცულ ფარაჯას ამჯობინებდა. სასწაულებრივად ამარცხებდა კიდეც თავიდან გველეშაპს რუსეთის სახით, თუმცა არ იცოდა, რომ ლერნეს ჰიდრასთან ჰქონდა ურთიერთობა. მოჭრილ თავზე ორი იმდენი ამოვიდოდა საბოლოოდ. საკვირველია ნამდვილად, თავად ალექსანდრე სუვოროვი ისტორიულ მტერს, კარლ XII–ს თავის კუმირად რომ მიიჩნევდა.

7)შვედეთში მდებარეობს ქალაქი, სადაც უდიდესი სიამოვნებით ვიცხოვრებდი და ვისწავლიდი – უფსალა. ქვეყნის ისტორიული დედაქალაქი და საეკლესიო ცენტრი, სკანდინავიის უძველესი და უმთავრესი საუნივერსიტეტო ქალაქი, ბერგმანის მშობლიური მხარე. აქ გადაიღეს და აქ მიმდინარეობს მოქმედება ჩემი საყვარელი ფილმისა – „ფანი და ალექსანდრე“. დიდი რეჟისორის ჩანაფიქრით თავისი უკანასკნელი ნამუშევარი, რომლის ცქერისას მიღებულმა სიამოვნებამ საბოლოოდ გადამაწყვეტინა ამ პოსტის დაწერა.

ქართველი რომ არ ვიყო, ნამდვილად ვისურვებდი შვედეთში დაბადებას!

P.S. სკანდინავიაზე დაწერილი ყველა საინტერესო პოსტი– აქაც გამოქვეყნდება , რათქმაუნდა ავტორის ნებართვით. მადლობა guniah–ს

Santa Lucia ანუ წმ.ლუსიის დღესასწაული

2010-12-13T16:51:00.002+04:00

წმინდა ლუსიას დღეს 13 დეკემბერს აღნიშნავენ სკანდინავიის ქვეყნებში , მაგრამ განსაკუთრებული პომპეზურობით ეს დღესასწაული შვედეთში აღინიშნება.
სახელი ლუსია - ნიშნავს სინათლეს, ლუსიას დღესასწაული კი სიმბოლურად სიბნელეზე სინათლის გამარჯვებას.

შვედები ტრადიციულად ამ დღესასწაულისთვის ირჩევენ გოგონას, რომელსაც თავზე სანთლებისგან გაკეთებული გვირგვინი ადგას , თეთრი კაბა აცვია და წელზე წითელი სარტყელი აქვს შემოვლებული. ლუსიად არჩეული გოგონა - მომღერალთა გუნდს მიუძღვება წინ, რომლებსაც ხელში ანთებული სანთლები უჭირავთ. გუნდი ”სანტა ლუსიის” და სხვა ტრადიციულ სიმღერებს ასრულებს. გუნდის შემადგენლობაში ბიჭებიც შედიან, რომლების სხვადასხვა გმირებს წარმოადგენენ. ერთ-ერთი ასეთი პერსონაჟია - ვარსკვლავთბიჭუნა- რომელსაც თავზე ვარსკვლავის მსგავსი ქუდი ახურავს. ბიჭებს თავიანთი რეპერტუარი აქვთ-ლუსიას დღესასწაულზე. მაგალითად სიმღერა ”Staffan Stalledräng”- წმინდა სტეფან პირველმოწამის ისტორიას მოგვითხრობს, რომელიც პიველი ადამიანი ვინც ქრისტესთვის სიცოცხლე გასწირა.

აი რას წერს ლუსიის ტრადიციებზე შვედეთში მცხოვრები ჩვენი თანამებლოგე Toma

”ლუსიის დღისათვის მზადდდება სპეციალური საკვები. რადგან ლუსია სინათლის დღესასწაულია ,ამიტომ სასურველია თუ ხალხი მოამზადებს ან იყიდის შაფრანის პურს, მზესავით ყვითელს (ან Lussebullar) ასევე მზადდება სუნელებიანი პეჩენიები შვედურად pepparkaka. ხალხი წვიმებით და ბრჭყვიალა ნივთებით მორთული გადის გარეთ, ულოცავს ერთმანეთს ამ დღესასწაულს. არიგებს ტკბილეულს და სვავს აუცილებელ სასმელ გლინტვეინს”. აქვე იხილეთ მისი რეცეპტი შაფრანიანი ლუსიკატები :)

რამდენჯერმე მეც მხვდა პატივი ლუსიის დღესასწაულში მიმეღო მონაწიელობა და მინდა გითრხათ ძალიან სასიამოვნო შეგრძნება იყო სანთლების შუქზე მელოდიური სიმღერების მღერა, ხოლო ამ პატარა ”მოვალეობის” შესრულების შემდეგ შვედური ტკბილეულის და გლოგის მირთმევა. ეს დღესასწაული მეც, ისევე როგორც შვედებს ახალი წლის მოახლოებაზე მიმანიშნებს.

ასევე იხილეთ ლიკას პოსტი Luciadagen, ანუ წმინდა ლუსიას დღე შვედეთში

13 ისლანდიელი სანტაკლაუსი

2010-12-01T17:03:00.004+04:00

ნელნელა ახალი წელი გვიახლოვდება და ალბათ ის დროა ბლოგზეც საახალწლო განწყობა შემოვიტანოთ. დღეს ისლადიელების საახალწლო ტრადიციებზე მოგიყვებით.

ისლანდიას ახალი წლის დღესასწაულის ბევრი ძველი ტრადიცია აქვს შემონახული. მათ შორის განსაკუთრებულია 13 სანტაკლაუსის არსებობა. ორიგინალურ ენაზე მათ "jólasveinar" ჰქვიათ და ყველა მათგანს განსხვავებული სახელი, ხასიათი და დანიშნულება აქვს.

დღესდღეობით მათი ფუნქციაა შობის დროს ქალაქში ჩამოსვლა და სხვადასხვა საჩუქრების ჩამოტანა. პირველი jólasveinn შობამდე 13 დღით ადრე ჩამოდის მთიდან ბარად , ხოლო დანარჩენი მას მოჰყვება. შობის შემდეგ ისინი ასევე რიგრიგობით მიდიან, ანუ ისლანდიური შობა–ახალიწლის სეზონი 26 დღეს გრძელდება.

ისლანდიელი ბავშვები 12 დეკემბერს ფანჯარასთან ფეხსაცმელს კიდებენ და ელოდებიან როდის დაუტოვებს სანტა მათ საჩუქარს. თუმცაღა ყველა როდი საჩუქრდება, ზოგიერთ განსაკუთრებით ცუდი ყოფა–ქცევის ბავშვს ფეხსაცმელში კარტოფილი ხვდება, თანაც მოუხარშავი.

შობა-ახალიწლისათვის ისლანდიელები მიირთმევენ თევზს (skate), რომელიც ზღვის ფსკერზე ბინადრობს -და რომელსაც ცხვრის ქონით და კარტოფილით ამზადებენ. ასევე ცხვრის ხორცს -სპეციალურ სოუსთან და ბოსტნეულთან ერთად. ტკბილეულიც რათქმაუნდა საახალწლო სუფრის განუყოფელი ნაწილია. ხოლო სასმელად როგორც სკანდინავიის სხვა ქვეყნებში- სილანდიაშიც გლოგს აკეთებენ (Jólaglögg)

ისლანდიისთვის შობა-ახალი წლის ზეიმი 6 იანვარს მთავრდება. ამ დღეს ისინი განსაკუთრებულად აღნიშნავენ : დიდი კოცონის ირგვლივ ისლანდიური ცეკვებით და სიმღერებით, მათ ზეიმს ისლანდიური ტრადიციის მიხედვით ელფები და ტროლებიც უერთდება.

Gleðileg jól

დანიური ფუნთუშები

2010-11-19T14:20:00.004+04:00

დანიური ფუნთუშები ძალიან ცნობილი და პოპულარულია სკანდინავიაში, ამერიკასა და ევროპაში. იმასაც ამბობენ რომ ამერიკული დონატების ცხობა თავდაპირველად სწორედ დანიელებს დაუწყიათ.
დანიური ფუნთუშების უცვლელი ინგრედიენტებია: ფქვილი, კვერცხი, რძე და საფუარი ხოლო ფუნთუშების გული ამოვსებულია : კრემით, ხილით, შოკოლადითა და სხვადასხვა ჯემებით. ყველა მათგანს გააჩნია ორიგინალური ფორმა და ზომა.

ტკბილეულობაზე ბევრი ლაპარაკი არც მიყვარს და არც ღირს. ამიტომაც გადავიდეთ თავად საქმეზე:

ერთერთი დანიური ფუნთუშის
რეცეპტი:
მოსამზადებელი პერიოდი: 1 სთ 10 წთ.
დამზადების დრო: 5 წთ.
ინგრედიენტები: 250გ ფქვილი, 100 მლ თბილი რძე, 10გ საფუარი, 25გ კარაქი, 1 გახეხილი ვაშლი, ნახევარი ლიმნის ცედრა, 1 კვერცხი, შაქრის პუდრა, ქიშმიში.
მომზადების წესი:
გახსენით საფუარი თბილ რძეში. დაუმატეთ ფქვილი, მარილი, კვერცხი, შაქარი, ლიმნის ცედრა, ვაშლი და ქიშმიში. მოზილეთ ცომი. დაახურეთ თავზე და დააყოვნეთ 1 საათი. გააკეთეთ ბურთულები ორი კოვზის საშუალებით და შეწვით. აცალეთ ცხიმს ჩამოწურვა. მოაყარეთ შაქრის პუდრა და გაიტანეთ სუფრაზე.

ეს კი დანიური ფუნთუშების 12 რეცეპტი

ხოლო თუ გაკეთება გეზარებათ საქართველოში დანიური ფუნთუშების შეძენა შეგიძლიათ:

ისლანდიური ენის დღე

2010-11-17T23:54:00.002+04:00

16 ნოემბერს ისლანდიური ენის დღე გახლდათ,რომელსაც აგერ უკვე ბოლო 15 წელია აღნიშავენ ისლანდიელები. ეს დღე ისლანდიელი პოეტის და მწერლის Jónas Hallgrímsson – დაბადების თარიღია და სწორედ მის პატივსაცემად იქნა არჩეული ეროვნულ დღესასწაულად.
რათქმაუნდა ამ დღესთან დაკავშირებით, ისევე როგორც საქართველოს სკოლებში– იქაც უამრავი ზეიმი და კონცერტი იმართება. ბავშვები ჰყვებიან ლექსებს დედაენაზე ხოლო ისლანდიის პრეზიდენტი კი აჯილდოვებს იმას , ვინც წვლილი შეიტანა ისლანდიური ენის განვითარებასა და პოპულარიზაციაში.
არ ვიცი მთელ მსოფლიოში როგორაა საქმე , მაგრამ საქართველოში კი ნამდვილად შევხვედრილვარ რამდენიმე ადამიანს , რომლელსაც ისლანდიური ენის შესწავლის სურვილი გამოუთქვამს. რადგანაც საქართველოში ისლანდიურის მასწავლებელი ნამდვილად არ მეგულება– შემოგთავაზებთ საიტს, რომელიც ერთ–ერთ საუკეთესოდ ითვლება ენის ონლაინ შემსწავლელ კურსებს შორის
http://icelandiconline.is/

აქვე მცირე ინფორმაცია სკანდინავიური ენების შესახებ :

სკანდინავიური ენები

ენებს, რომლებზეც სკანდინავიაში საუბრობენ - ჩრდილო გერმანიკული ენები (გერმანიკულ ენათა ჯგუფი) ჰქვიათ. მასში შედის დანიური, შვედური, ნორვეგიული, ისლანდიური და ფარერული. ეს ენების ჯგუფი თავისმხრივ ორ ნაწილად იყოფა

დასავლეთ სკანდინავიური : დანიური ენა, შვედური ენა, გოტლანდური ენა;
აღმოსავლეთ სკანდინავიური : ფარერული ენა, ისლანდიური ენა, ნორვეგიული ენა

ისლანდიურ–ნორვეგიულ–ქართული ოჯახი

2010-08-13T00:39:00.001+04:00

დღეს მთელი ქართული ტრადიციებით – ხელისმოწერითა და ჯვრისწერით – როგორც იტყვიან შეიქმნა ერთი ლამაზი ისლანდიურ–ნორვეგიულ (სიძეა ნახევრად ნორვეგიელი და ნახევრად ისლანდიელი)–ქართული ოჯახი .
მიხარია!!!
ვულოცავ მარიამს და არნის და დიდხანს ერთად ბედნიერად ცხოვრებას ვუსურვებ!!!

ასეთი ლამაზი ტკბილეულობა ამშვენებდა სუფრას
P.S. საინტერესოა ბავშვი რა ენაზე ალაპარაკდება ( ერთმანეთთან ინგლისურად საუბრობენ)

Preikestolen ანუ ”მქადაგებლის კათედრა”

2010-07-20T16:24:00.000+04:00

ავტორი - სალომე
ნორვეგიულად Preikestolen ,ინგლისურად კი Preacher’s Pulpit ,ანუ დაახლოებითი თარგმანი ”მქადაგებლის კათედრა”. 604 მეტრიანი კლდე რომელისკენაც 2 საათი მივემართებოდით, არ დაიკარგებით, ეს ნორვეგიაა და ყველაგან მაჩვენებლები აყენია.

მივდიოდი და ვფიქრობდი ”როდის გამოჩნდება ინტერნეტიდან და ბუკლეტებიდა ნაცნობი ”კათედრა””? სანახაობამ ყოველგვარ მოლოდინს გადააჭარბა. ალბათ ოდესმე თავის მოკვლას თუ გადავწყვეტ ეს ზუსტად ის ადგილია, სადაც ამის გაკეთება ღირს. მოკლედ ვიქნები ბანალური და გეტყვით რომ არნახული გრძნობაა იქ აღმოჩენა და სულაც არ მიკვირს რომ ის ნოვეგიელების ერთერთი საამაყო ადგილია და გადაჭედილია ტურისტებით.

მისასვლელი გზა (3.8კმ -ერთი მიმართულებით) არც ისე ადვილია როგორც ერთი შეხედვით სჩანს, იმის გამო რომ აღმართების და დაღმართების გადალახვა გიწევს -ხშირად შეხვდებით შეღონებული სახეებით მომავალ ქალბატონ-გოგონებს და მამაკაც-ბიჭებსაც კი, (აქვე ვიტრაბახებ და დავსძენ რომ ჩემმა მეუღლემ გმირული საქციელი ჩაიდინა და ე.წ. ”კენგურუთი” ჩვენი ერთი წლის ელენე, რომელიც 12 კგ-ს იწონის აიყვანა და ჩამოიყვანა, დამიჯერეთ ესარც ისე ადვილია )

ბევრს აღარ შეგაწყენთ თავს, უბრალოდ თუ როდესმე სტავანგერთან ახლოს მოხვდებით აუცილებლად ეწვიეთ Preikestolen- ს, თან იქონიეთ ერთი ბოთლი წყალი, იმიტომ რომ მეტი არ დაგჭირდებათ, გზად მდინერეებია, რომელთა წყალიც ისმება. აუცილებლად წაიღეთ საცურაო კოსტიუმი, იმიტომ რომ გზად პატარა ტბა შეგხვდებათ და შეგიძლიათ გაგრილდეთ და თან ახალი ენერგიით დაიმუხტოთ.

და ბოლოს როდესაც დანიშნულების ადგილს მიაღწევთ მე გამიხსენეთ.

ოფიციალური საიტი ”preikestolen"-ის დალაშქვრის მსურველთათვის http://www.preikestolencamping.com/

თბილისში მოკლული ”სიყვარულის ქალღმერთი” - დაგნი იუელი

2010-07-07T14:13:00.001+04:00

დიდი ხანია მსურდა ცნობილ ნორვეგიელ მწერალზე - ”სიყვარულის ქალღმერთ” დაგნი იუელიზე დაწერა. ჩემდა გასაკვირად და გასახარად დაგნიზე ინფორმაციის შეგროვება რომ დავიწყე ქართულ ბლოგებზე ბევრ საინტერესო სტატიას წავაწყდი. ამიტომ არ ჩავთვალე საჭიროდ ახალი სტატიის დაწერა. მე მოკლე პოსტს გთავაზობთ და იმედი მაქვს დაინტერესების შემთხვევაში აუცილებლად წაიკითხავთ დაგნიზე ვრცელ სტატიებს (ბმული იხილეთ პოსტის ბოლოს)

დაგნი იუელი პოლონელი მწერლის სტანისლავ პშიბიშევსკის მეუღლე იყო და სახელი გაითქვა არა თავისი შემოქმედებით, რამდენადაც საინტერესო ცხოვრებით. იგი გახლდათ მრავალი შემოქმედის შთაგონების წყარო და მუზა. მათ შორის ნორვეგიელი მხატვრის ედვარდ მუნკის, რომლის ტილოების უმრავლესობაზეც, სწორედ, დაგნი იუელია გამოსახული.

”დაგნი ბოჰემური ცხოვრებისთვის იყო გაჩენილი, უყვარდა სმა და დროსტარება. იცვამდა ექსტრავაგანტულად, ყველასგან განსხვავებულად, თუმცა ელეგანტურად და მოხდენილად. ღიმილში კი, ისეთი უცნაური სითბო ჰქონდა გამომწყვდეული, რომ ერთიანად ატყვევებდა ირგვლივ ყველას.” სამოვარი

დაგნის ცხოვრების ტრაგიკული დასასრული აქვს ,იგი 1901 წლის 5 ივნისს თბილისის „ გრანდ ოტელის“ერთ-ერთ ოთახში მოკლეს.
”თბილისს არც უცხოელი სტუმრები უკვირდა და არც მკვლელობები, მაგრამ ამ შემთხვევამ ყველა ააფორიაქა – მოკლული ახალგაზრდა და ძალიან ლამაზი ქალი იყო, რომელზეც ვეროპაში ლეგენდებს ჰყვებოდნენ. მკვლელი, ჭიათურის მარგანეცის საბადოების მფლობელის ვაჟი, 25 წლის ვლადისლავ ემერიკი იყო. ეს მან დაპატიჟა დაგნი და მისი მეუღლე კავკასიაში სამოგზაუროდ, მაგრამ სტანისლავ პშიბიშევსკი, რომელმაც რამდენიმე წლით ადრე დაგნის სიყვარულის გამო ცოლ-შვილი მიატოვა, ახლა ერთდროულად ორი ქალით იყო გატაცებული და ბოლო მომენტში გადაიფიქრა კავკასიაში გამომგზავრება, დაჰპირდა, რომ მოგვიანებით შემოუერთდებოდათ. პოლონელ მწერალს საბედისწეროდ დააგვიანდა. და ახლა, თბილისური სასტუმროს ერთ ნომერში, რომელიც პატარა მდინარეს გადაჰყურებდა, იწვა ქალი, რომლის სახელი ევროპაში ხელოვნებასთან და ბოჰემურ ცხოვრებასთან ასოცირდებოდა. ”ბურუსი

იგი თბილისში კუკიის სასაფლაოზეა დაკრძალული. ”მისი მკვლელი ვლადისლავ ემერიკი წერდა : „ ის არ ეკუთვნოდა ამ სამყაროს , რადგან იყო ზედმეტად ნაზი და ჰაეროვანი სიმისოდ , რომ ვინმეს ამოეცნო მისი ნამდვილი ბუნება“ ლაშა ქავთარაძე

დაგნის შემოქმედებასა და ცხოვრების დაწვრილებით გასაცნობად იხილეთ სტატიები:
სიყვარულის ქალღმერთი- დაგნი იუველი
ტფილისის “გრანდ ოტელის” საიდუმლო
ნორვეგიელი მწერალი ქალი , რომელიც თბილისში მოკლეს

Midsummer

2010-06-22T13:18:00.034+04:00

Midsummer-ის დღესასწაულს 19 დან 26 ივნისის პერიოდში (რომელიმე დღეს) სკანდინავიის ქვეყნებსა და ჩრდილოეთ ევროპის რამდენიმე ქვეყანაში აღნიშნავენ.

დანია
დღესასწაულს Sankt Hans aften ("St. John's Eve") -უწოდებენ და იგი ოფიციალურ დღესასწაულად 1770 წლიდან იქცა. ეს გახლდათ დღე, როდესაც შუასაუკუნეებში ექიმბაშები აგროვებდნენ მთელი წლისთვის სპეციალურ სამკურნალო ბალახებს . სანაპიროებზე ან ტბებთან და მდინარეებთან ახლოს ანთებენ კოცონს, მღერიან ტრადიციულ სიმღერებს და აწყობენ პიკნიკს. დანიური დღეობის დამახასიათებელი ნიშანია კოცონზე ჯადოქრის ჩუჩელის დაწვა. წელს Holger Drachmann დაწერა სიმღერა სპეციალურად ამ დღესასწაულისთვის ”ჩვენ გვიყვარს ჩვენი ქვეყანა”, რომელსაც კოცონის ირგვლივ ყოველწლიურად ასრულებენ.

ფინეთი

ქრისტიანობამდე ფინეთში დღესასწაულს Ukon juhla ერქვა, ხოლო ქრისტიანობის მიღების შემდეგ juhannus ეწოდა იოანე ბაბტისტის პატივსაცემად.
1955 წლიდან დღესასწაულს აღნიშნავენ შაბათობით 20 დან 26 ივნისის პერიოდში. ფინურ დღესასწაულზეც უამრავი კოცონი ინთება მდინარეების და ტბების ნაპირას. ხის ორი ტოტისგან აკეთებენ შესასვლელ კარს სტუმრების მისაღებად. ფინელების უმეტესობა დღესასწაულს ქალაქგარეთ თავიანთ საზაფხულო კოტეჯებში აღნიშნავენ. ბევრი მათგანისთვის დღესასწაული დღე საზაფხულო არდადეგების დაწყების თარიღიც არის.
დღესასწაულის კვირაში ეწყობა პატარ-პატარა მუსიკალური ფესტივალები. ფინური Midsummer-ზე განსაკუთრებულად დიდი რაოდენობით ალკოჰოლი ისმევა.

ნორვეგია

როგორც დანიაში, ასევე ნორვეგიაშიც Midssummer-ს , მეორენაირად Sankthansaften -ს 23 ივნისს აღნიშნავენ. ნორვეგიელებს დიდი კოცონების დანთების გარდა , სხვა ტრადიციაც შემორჩათ. როგორც ბავშვები ასევე დიდები აწყობენ ქორწინების ცერემონიალებს , რომელიც ახალი ნაყოფიერი და ბარაქიანი ცხოვრების დაწყების სიმბოლოდ ითვლება. ასევე ამბობენ , რომ თუ გოგონა ბალიშის ქვეშ ყვავილებს დაიდებს დღესასწაულის ღამეს მას თავისი მომავალი ქმარი დაესიზმრება.

შვედეთი

შვედეთში Midsummer's Eve და Midsummer's Day 19 დან 26 ივნისის პერიოდში პარასკევსა და შაბათს აღნიშნავენ. შვედეთისთვის ეს დღესასწაული ძალიან მნიშვნელოვანია და შესაბამისად ალბათ ყველაზე გრანდიოზულადაც აღნიშნავენ. თავდაპირველად Midsummer აქაც წარმართული ზღაპრული დღესასწაული იყო, რომელიც შემდგომში გაქრისტიანდა და ეკლესიის მიერ წმ. იოანეს დღედ მოინათლა. თუმცაღა შვედეთში მას ფინეთისა და ნორვეგიისგან განსხვავებით თავისი ორიგინალური სახელწოდება აქვს შენარჩუნებული.

მთავარი დღეობა პარასკევს საღამოს იმართება, ტრადიციული ცეკვების და სიმღერების თანხლებით ხის ტოტებისგან, ყვავილებისგან და ფოთლებისგან გაკეთებული ჯვრის ირგვლივ .ჯვრის აღმართვა და მის ირგვლივ ტრადიციულ სამოსში და თავზე მინდვრის ყვავილების გვირგვინებით ცეკვა შვედური midsummer-ის დამახასიათებელი თვისებაა. სუფრაზე ახალი კარტოფილი, ქაშაყი, მწვანე ხახვი და ახლად დაკრეფილი მარწყვები - დევს. რაღათქმაუნდა ალკოჰოლური სასმელიც დღესასწაულის მთავარი ატრიბუტია.

Midsummer მიჩნეული იყო ყველაზე საუკეთესო დროდ ჯადოსნური რიტუალების ჩასატარებლად და მომავლის დასანახად. ტრადიციულად ახალგაზრდები ბალიშის ქვეშ იდებენ 7 ან 9 განსხვავებული ყვავილებისგან დამზადებულ ბუკეტს იმ იმედით რომ საბედო დაესიზმრებათ. დღესაც შემორჩენილია მწვანე ფოთლეულობით სახლის კარის მორთვა, რაც ჯანმრთელობის და სიუხვის მომტანად ითვლება. ამ ტრადიციას att maja (მაისს) უწოდებენ.

წელს შვედეთში Midsummer 19-20 ივნისს აღინიშნა. წინა წლებში საქართველოშიც რამდენჯერმე აღვნიშნეთ შვედეთის საკონკუსლოს ორგანიზებით- ეთნოგრაფიულ მუზეუმში. რაც მახსოვს ის არის , რომ ბევრი კარტოფილი ვჭამე, შვედური ტკბილი თევზი დავაგემოვნე, სხვადასხვა სახალისო თამაშობებში მივიღე მონაწილეობა და რაც მთავარია უამრავი ლუდი დავლიე.
ვიმედოვნებ მომავალ წელს საკუთარი ძალებით მაინც აღვნიშნავ საქართველოში ამ მშვენიერ დღესასწაულს.

17 მაისი

2010-05-17T22:53:00.001+04:00

არ დამვიწყებია, რომ
დღეს არის ნორვეგიის ეროვნული დღესასწაული - კონსტიტუციის დღე. 1814 წლის 17 მაისს ნორვეგია გახდა დამოუკიდებელი სახელმწიფო და მიღებული იქნა კონსტიტუცია.

ამ დღეს ნორვეგიაში იმართება პარადი- ხალხი გადის ქუჩაში ნაციონალურ ტანსაცმელში გამოწყობილები , მღერიან ნორვეგიის ჰიმნს და სხვა პატრიოტულ სიმღერებს. სამეფო ოჯახი რათქმაუნდა გამოფნილია სასახლის აივანზე და ესალმება მოზეიმე ხალხს.

სურათებიდან მიხვდებოდით თუ რა ზარ–ზეიმით აღნიშნავენ ნორვეგიელები დღევანდელ დღეს :) ჰოდა ვულოცავ მათ ამ დღესასწაულს !!!

მარჯვნივ ზღვა,მარცხნივ კლდე, წინ კი ლამაზი მდინარე

2010-04-25T20:56:00.011+04:00

რუბრიკა - მოწვეული სტუმრი

სტუმარი- სალომე

ჩემი დროებითი მისამართი - jorpelandia, Norway

ყოველთვის როცა მეკითხებოდნენ თუ სად ვიგრძნობდი ყველაზე კარგად თავს და სად ვიცხოვრებდი უდიდესი სიამოვნებით დაუფიქრებლად ვმაბობდი რომ შვედეთში . რატომ? იმიტომ რომ (აქ გთავაზობთ ჩემს სუბიექტურ აზრებს) შვედეთში ყველაზე ლამაზი ხალხი ცხოვრობს მთელს მსოფლიოში და დამიჯერეთ რომ ბევრ რამედ ღირს როცა ქუჩაში დადიხარ და როგორც ქართველები ვიტყვით ”მის შეხედვას არაფერი სჯობიაო” ისეთი ადამიანები ჩაგივლიან და აგივლიან გვერდს, თან ეს ადამიანები ყოველთვის ზომიერად მომღიმარი და ზომიერად თავაზიანნი არიან, უყვართ დროსტარება და მიუხედავად იმისა რომ საკმარისზე მეტ ალკოჰოლს მიირთმევენ ერთი წლის განმავლობაში ერთხელაც არ მინახავს ქუჩაში მოჩხუბარი შვედები და ძალიან მიკვირდა რომ ეს ხალხი ოდესღაც ვიკინგები იყვნენ, ის ვიკინგები რომელთაც ბრიტანელები დღემდე მოიხსენიებენ საკვირაო ლოცვაში ”ღმერთო დაგვიფარე ვიკინგთა რისხვისგანო” ნუ აქვე აღსანიშნავი ბუნებრივი პირობები, ულამაზესი ბუნება და ჩემნაირი დროებითი მაცხოვრებელისთვის უმნიშვნელოვანესი ფაქტორი საბუთები, რომელიც არ ვიცი სხვებისთვის როგორაა, მაგრამ ჩემთვის საკმაოდ ორგანიზებულად გაკეთდა.

მოკლედ ასე იყო ადრე, თუმცა ყველაფერი შეიცვალა მას შემდეგ რაც ორი კვირის წინ ნორვეგიაში გადმოვბარგდი ჩემი პატარა ოჯახით.მიუხედავად იმისა რომ ოსლო ძალიან ლამაზი ქალაქია და იქ ერთი კვირა ვიყავი ჩემი პირველი მკვეთრი შთაბეჭდილებები ოსლოდან არ იწყება. ყველასათვის ცნობილი ისლანდიური ვულკანის ამოფრქვევის გამო ოსლოდან სტავანგერში გადმოფრენა იმ ბილეთის ფურცელზე დარჩა რომელიც სასტუმროს ნაგვის ურნაში გადავაგდეთ, დარჩა ორი ალტერნატივა მატარებელი რომელიც მაშინვე გამოირიცხა (მგზავრები შეგვეცოდნენ, ეხუმრებით ჩემს 9 თვის,არც ისე წყნარ შვილთან ერთად 8 საათი მგზავრობას:))), ამიტომ გადავწყვიტეთ მანქანით გამოვმგზავრებულიყავით და ცოტა არ იყოს მეწყინა რომ 55 წუთის ნაცვლად 7 საათი რომ უნდა გვემგზავრა, თუმცა როგორც კი ოსლოს გამოვცდით ისეთი სილამაზე ვნახე, გადაჭარბებაში ნუ ჩამომართმევთ და პირდაღებული ვიყავი მთელი გზა და გიჟივით ვიმეორებდი ”რა ლამაზია”, მინდოდა ეგ გზა არ დამთავრებულიყო. ეს არის ჩემი ყველაზე შთამბეჭდავი სანახაობა მთელი ჩემი ცხოვრების განმავლობაში.

ხალხს რაც შეეხება, როდესაც დანიშნულების ადგილზე მოვედით (პატარა დასახლება Jorpland) ქუჩა შეგვეშალა, ერთ ასოში იყო განსხვავება და ერთ მამაკაცს ვკითხეთ სწორად ვეძებდით რასაც ვეძებდით თუ არა და იცით რა გააკეთა? მანქანაში დაჯდა და დანიშნულების ადგილამდე წინ გაგვიძღვა, არადა შეეძლო უბრალოდ ეთქვა ” შეუხიეთ მარჯვნივ, მერე მარცხნივ და ა.შ.”. ამ ფაქტმა იმდენად აღმაფრთოვანა რომ ის კაცი ალბათ არასოდეს არ დამავიწყდება.

ეს პირველი შთაბეჭდილებები და ეს თან ჯერ ჩვენი აქ ცხოვრების მხოლოდ დასაწყისია, ასე რომ ყველაფერი ჯერ წინაა.

დათუ თქვენ მკითხავთ თუ სად ვიცხოვრებდი მე ყველაზე დიდი სიამოვნებით იცოდეთ რომ მე უკვე იქ ვარ და უკვე გული მწყდება დეკემბერში რომ უნდა დავტოვო ეს ადგილი.

ახლა ეზოში გავალ და მარჯვნივ ზღვაა, მარცხნივ დიდი კლდე და პირდაპირ ულამაზესი მდინარე, და კიდევ ერთხელ შემშურდება საკუთარი თავის:)

P. S. თურმე ყველა გზა სკანდინავიაში მიდის, როგორც ბევრი ჩემი ნაცნობი თუ მეგობარი. ამბობენ რაღაც რომ ძალიან გიყვარს - მერე ძალიან ბევრი დამაკავშირებელი ”მავრთულ-ხლართები” ჩნდებაო იმ რაღაცასთან. ჩემს შემთხვევაშიც ასე მოხდა. ეს სალომემ კიდევ ერთხელ დაამტკიცა. მადლობა მას საინტერესო პირველი შთაბეჭდილებებისთვის და იმედი მაქვს კიდევ მეწვევა.

A bit of Oslo

2010-04-11T23:21:00.002+04:00

წარმოგიდგენთ ჩემი მეგობრის ( ამჟამად ოსლოში მცხოვრების) ფოტორეპორტაჟს ნორვეგიის დედაქალაქიდან. მე ძალიან მომეწონა მისი ფოტოალბომი და გადავწყვიტე თქვენთვისაც გამეზიარებინა რამდენიმე მათგანი:

©ნინო ბარძემაშვილი
მადლობა :*

სკანდინავიის 3 ბუნებრივი ფენომენი

2010-04-04T22:19:00.000+04:00

სკანდინავიის ქვეყნებს ტურისტებისთვის უამრავი რამ აქვთ შესათავაზებელი- გარდა განსხვავებული კულტურისა თუ წინაპარი ვიკინგებისა , სკანდინავია განსაკუთრებული ბუნებით გამოირჩევა. თუმცა ბუნებაში არ იგულისხმება მხოლოდ მთები, ტყეები და ტბები, არამედ ის ბუნებრივი ფენომენები, რომლებიც სკანდინავიას -დანარჩენი ქვეყნებისგან გამოარჩევს და ერთიორად მიმზიდველსა და უნიკალურს ხდის.
გაგაცნობთ სამ მათგანს :

1. ჩრდილოეთის ციალი (Aurora Borealis)

ჩრდილოეთის ციალი ალბათ ყველაზე ცნობილი ფენომენია , რომელსაც სკანდინავიის ქვეყნებში ვხდებით. მისი სწორი სახელია Aurora Borealis. ტრომსოში და ფინმარკში -ჩრდილოეთის ციალის ნახვა შესაძლებელია ყოველ მოწმენდილ ღამეს. ხოლო სამხრეთ ნორვეგიიდან რამდენჯერმე თვეში.

Tromsø, Norway

2. შუაღამის მზე

”შუაღამის მზე”-ს სკანდინავიაში ვხდევით ზაფხულის დასაწყისს თვეებში (მაისი, ივნისი, ივლისი). მას სხვანაერად პოლარულ დღეებსაც უწოდებენ. ეს იმას ნიშნავს რომ მზე 24 საათის განმავლობაში ანათებს, ანუ არ ღამდება.

ეს ფენომენი გვხდება ჩრდილოეთ შვედეთში, ისლანდიაში და განსაკუთრებით ნორვეგიაში- ”ჩრდილოეთის კონცხზე” ( North Cape-ში ) სადაც 76 დღის მანძილზე არ ღამდება.

Tromsø, Norway -შუაღამე

3.პოლარული ღამეები

პოლარულმა ღამეებმა ჩრდილოეთ სკანდინავიაში შეიძლება 2-3 თვე გასტანოს. ნორვეგიის ქალაქ ჰამერფესტში მზე არ ჩანს 1,500 საათის განმავლობაში. ეს მშვენიერი პერიოდია -ჩრდილოეთის ციალის დასანახად.

Tromsø, Norway -შუადღე

სპეციალურად ავარჩიე ფოტოებისთვის ნორვეგიის ქალაქი თრომსო, სადაც როგორც ხედავთ სამივე ფენომენი გვხდება. ამ ქალაქზე დაწერდა კაცი ერთ დიდ პოსტს. ძალიან მინდა თრომსოში მოხვედრა.
ვისაც ჯერ კიდევ არ გაგჩენიათ სკანდინავიის ნახვის სურვილი, იმედია ამ პოსტით გაგიჩნდათ, რადგან სხვაგან ნაკლებად გაქვთ შანსი მსგავსი ბუნებრივი უნიკალურობით და სილამაზით დატკბეთ!

”ჩაკიდული”,”თათარობა”და პირველად თხილამურებზე გუდაურში -ნორვეგიელის ქართული შთაბეჭდილებები

2010-02-01T23:43:00.002+04:00

აგერ უკვე მე-7 წელია რაც ნორვეგიულთან შეხება მაქვს და ამდენივე ხანი ამაოდ ვნატრობდი რომ საქართველოში შემხვედროდა ვინმე ნორვეგიელი , ვისთანაც ”ენას გავიტეხდი” და ვისაუბრებდით. ყველა ვინც კი აქ გავიცანი რამდენიმე დღეზე დიდი ხნით არ გაჩერებულა საქართველოში, სამწუხაროდ.

ახლა ვისზეც უნდა მოგიყვეთ- ეს ადამიანი უკვე ერთი წელია საქართველოში ცხოვრობს და თავის სამსახურეობრივ მოვალეობას ასრულებს. სამწუხაროდ მას ძალიან გვიან შევხდი , ანუ მაშინ როცა უკვე მისი სამშობლოში წასვლის დრო მოახლოვდა, მაგრამ ჩვენი ნაცნობობის მცირე დროის მიუხედავად მაინც შევძელით დამეგობრება და ერთი-ორი საინტერესო გასვლის მოწყობა საქართველოს ტერიტორიაზე.
იმდენად გამაოცა მისმა ინტერესმა ქართველი ხალხისა და კულტურის მიმართ და იმდენად აღმაფრთოვანა მისმა ქართულმა რომ გადავწყვიტე ბერნტი თქვენთვისაც გამეცნო.
მიუხედავად იმისა რომ მისი სამსახური მხოლოდ ერთიწლით შემოიფარგლებოდა, ბერნტმა ჩამოსვლისთანავე მოინდომა ქართულის შესწავლა და სიმართლე გითხრათ მშვენივრადაც გამოუვიდა.
გთავაზობთ მცირე ინტერვიუს და გთხოვთ გაითვალისწინოთ რომ ინტერვიუ ქართულად მიმდინარეობდა.მე ჩემის მხრივ შევეცადე დამეცვა პასუხების სტილი და სიტყვები:

1.ბერნტ, მოგვიყევი შენზე, ვინ ხარ და რა პროფესია გაქვს?

მე ვარ ბერნტი. მე მამა ვარ. მყავს სამი შვილი. მე მოსამართლე ვარ.
ადრე ადვოკატი და პროკურორიც ვიყავი, მაგრამ მოსამართლეობა უფრო კარგია.

2. რას აკეთებ საქართველოში?

მე ვმუშაობ NORLAG-ში. ნორლაგი არის კანონის უზენაესობის მრჩეველთა მისია საქართველოში. ჩვენ ვთანამშრომლობთ სასამართლოებთან, პროკურატურასთან, იურიდიული დახმარების სამსახურთან, პენინტენციალურ სისტემასთან. ( ეს ყველა სახელწოდება გეფიცებით ბერნტმა ზეპირად ჩამოთვალა, არ გჯერათ? თქვენ ჩემი სახე უნდა გენახათ )

3. რთული იყო შენთვის აქ ცხოვრება?

იყო უცხოელი თბილისში ძალიან სასიამოვნოა. მომწონს ქუჩები და ხალხი.

4. როგორ ფიქრობ რა არის მთავარი განსხვავება ნორვეგიასა და საქართველოს შორის?

ხალხი არ არის ძალიან განსხვავებული. ხალხი ხალხია ყველგან.
თუმცა აქ არ ენდობიან მთავრობას, ნორვეგიაში კი ასე არაა.

5. რა მოგეწონა აქ ცხოვრებისას?

ის რომ მე სახლში ვგრძნობდი თავს. მქონდა მეტი დრო საკუთარი თავისთვის. გუდაურში ვიყავი და თხილამურებზეც დავდექი , რაც ნორვეგიაში არასდროს გამიკეთებია. ძალიან სახალისო იყო.

6. რა აზრის ხარ ქართულ კულტურაზე?

სუხიშვილების კონცერტზე ვიყავი და ძალიან მომეწონა ქართული ცეკვა.
საქართველოშიც საკმაოდ ბევრი ვიმოგზაურე და ვნახე : ვარძია, მცხეთა, გელათი, დადიანის სასახლე ზუგდიდში, უფლისციხე... ზუგდიდში რომ ვიყავი თავი რატომღაც სამხრეთ ამერიკაში მეგონა. მცხეთა უფრო ევროპულ კულტურას გავს.
რათქმაუნდა ვიყავი სტალინის მუზეუმშიც. ის მნიშვნელოვანი ადამიანი იყო.

7. ქართველი მეგობრები თუ შეიძინე?

კი, ქართველი მეგობრები შევიძინე და იმედი მაქვს კონტაქტი მომავალშიც გაგრძელდება, თუნდაც ინტერნეტის საშუალებით.

8. ძალიან კარგად ლაპარაკობ ქართულად, რატომ დაიწყე სწავლა ?

სიმართლე ვთქვა ძალიან ძნელია ქართულის სწავლა, რთული ენაა.
ენა ძალიან მნიშვნელოვანია თუ გინდა გაიცნო და გესმოდეს საზოგადოების. ენა კულტურის გასაღებია. ძალიან ბევრი სიტყვაა, რომელსაც ვერ ვიმახსოვრებ ან მიჭირს წარმოთქმა, მაგალითად ”წყალი”

9. ვიცი რომ მალე ბრუნდები სამშობლოში , რა მოგენატრება და რას ვერ დაივიწყებ აქაური ცხოვრებიდან?

პირველ რიგში ის იყო ჩემთვის განსაკუთრებული რომ სრულიად ამოვარდნილი ვიყავი ჩემი ნორვეგიული ყოფაცხოვრებიდან.
გასახსენებელი კი ბევრი მაქვს: ლუდი და არაყი თევზთან ერთად შესანიშნავი შთაბეჭდილება იყო, სუფრა ზუგდიდში, თათარობა სოფელ გავაზაში, გუდაურის შესანიშნავი ხედები...

ძალიან მწყდება გული რომ მალე მივდივარ. ვფიქრობ, ძალიან ბევრი რამ მრჩება სანახავი... კიდევ სიამოვნებით ვიქნებოდი აქ, შესაძლებელი რომ იყოს. იმედი მაქვს როდესმე ისევ დავბრუნდები...

მე კი ჩემის მხრივ დავამატებ , რომ ძალიან საინტერესო იყო ბერნტთან ურთიერთობა და საუბარი. ბევრი რამ გავიგე მისი მეშვეობით როგორც ნორვეგიული კულტურის შესახებ, ასევე იმ შეხედულებების და წარმოდგენების შესახებ რაც შეიძლება სკანდინავიელ ხალხს ჰქონდეს ჩვენს მიმართ.
ვიცი ბერნტი წაიკითხავს ამ პოსტს, რისთვისაც დიდი მადლობა მას და გულთბილი მოკითხვა !

ზამთარი სკანდინავიაში

2010-01-10T00:07:00.001+04:00

ჩემი ყველა სკანდინავიური მოგზაურობა - ზაფხულის ტურებს წარმოადგენდა- ამიტომაც არასდროს მინახავს საკუთარი თვალით ის ლამაზი სანახაობა , რასაც ზამთარი სკანდინავიაში ჰქვია.
თოვლით გადაპენტილი მთები და ხეები, ხის ლამაზი სახლები და ქუჩაში თხილამურებით მოსრიალე ხალხი...
მიუხედავად იმისა რომ თავად სკანდინავიელები და ტურისტების უმრავლესობაც გაურბის სკანდინავიას ზამთრის პერიოდში (სიცივის გამო) მე მაინც
ვოცნებობ ამ ყველაფრის ნახვაზე:
შვედეთი

ნორვეგია

დანია

ფინეთი

ისლანდია

det er så fint!

2009-12-17T00:04:00.001+04:00

”რა კარგია” - ასე ითქრგმნება ეს ფრაზა ნორვეგიულიდან ქართულად.
რა არის კარგი?- კარგი არის სილაღე, მეგობრობა, გართობა და ნორვეგია. ესაა ამ სიმღერის შექმნის მთავარი მოტივაცია, რომელიც Bergen-ის საზაფხულო სკოლაში ყოფნისას მე და ერთ გერმანელ თანაკურსელს შემოგვეწერა.

ყველაფერი კარგი სპონტანურად ხდება :)

ვისხედით აივანზე და ვაჩხაკუნებდით გიტარას ,
მერე ერთიორი ფრაზა დავწერეთ , გაუთავებლად ვიმეორებდით მელოდიას და ნელნელა ახალი სიტყვები და ფრაზები მოდიოდა. საბოლოოდ სხვა ბავშვებიც დავიხმარეთ ტექსტზე და საზაფხულო სკოლის ჰიმნად გადავაქციეთ .
ტექსტი დავბეჭდეთ, გავავრცელეთ და ბოლო დასამშვიდობებელ საღამოზე შევასრულეთ.

ესეც ჩვენ

ესეც აპლოდისმენტები

და ესეც ვიდეო

კარგი მოგონებაა უდაოდ :)

კოლხეთის საგანძურის გამოფენა სტოკჰოლმში

2009-11-27T23:49:00.002+04:00

"Medea from Georgia, Treasures from Ancient Colchis" ასე ჰქვია გამოფენას, რომელიც შვედეთის დედაქალაქ სტოკჰოლმში ნოემბრის ბოლოს გაიხსნა და 14 თებერვლამდე გაგრძელდება. იგი იქნა ორგანიზებული საქართველოს ეროვნული მუზეუმის, კულტურის სამინისტროს, სტოკჰოლმის ხმელთაშუაზღვის მუზეუმის, შვედეთის ინსტიტუტისა და საელჩოს მიერ. გამოფენაზე წარმოდგენილია ანტიკური კოლხეთის ისტორიული ექსპონატები. ეს არის საქართველოს პირველი მცდელობა სკანდინავიურ ქვეყნებს გააცნოს კავკასიური ქვეყნის უძველესი ისტორია და კულტურა.

ამ მოვლენასთან დაკავშირებით -გავეცანი შვედურ პრესას და მინდა გითხრათ რომ საინტერესო სტატიებს და შეხედულებებს წავაწყდი. შვედური გამოცემები წერენ, რომ ეს გამოფენა მხოლოდ შვედეთისა და საქართველოს დაახლოების და პარტნიორობის მანიშნებელი არ არის , არამედ სიმბოლურ დატვირთვასაც ატარებს. ხაზი აქვს გასმული აგვისტოს ომს და საქართველო- რუსეთის კონფლიქტს, ამ ყველაფრის ფონზე - შვედეთის მხრიდან მსგავსი ნაბიჯები - გაგებულია , როგორც საქათველოს მხარდაჭერად -დამოუკიდებლობისა და დასავლეთ სამყაროსთან ინტეგრირების გზაზე. ასევე სიბოლური დატვირთვა აქვს -თავად გამოფენის თემას. ”ანტიკური ბერძნული კულტურა გახლავთ ევროპული იდენტიტეტის სიმბოლო. მედეამ კი მნიშვნელოვნად ჩამოაყალიბა ქალის ხასიათი თანამედროვე დასავლეთის დრამაში, მუსიკასა და ხელოვნებაში, მაგრამ მედეას ანტიკურ პორტრეტში -განსაკუთრებით ხაზგასმულია რომ იგი საბერძნეთიდან კი არა კოლხეთიდან არის (ანუ საქართველოდან) "

აღსანიშნავია, რომ ეს გამოფენა არის მხოლოდ ერთი ღონისძიება , იმ მრავალთაგან,
რომელიც განხორციელდა და მომავალშიც განხორციელდება საქართველო-შვედეთის
პარტნიორობის შედეგად. (ამის შესახებ აუცილებლად დავწერ პოსტს ახლო მომავალში).

http://sweden.mfa.gov.ge
http://www.varldskulturmuseet.se

დიდი მწერალი და დიასახლისი - ასტრიდ ლინდგრენი

2009-11-25T23:45:00.001+04:00

ვაგრძელებ ციკლს ”ქართველები-სკანდინავიელებზე”- წინა პოსტის გაგრძელებასავით შემოგთავაზებთ, ამჯერად უკვე საინტერესო სტატია ”კარლსონის” გამომგონებლის შესახებ.

დიდი მწერალი და დიასახლისი - ასტრიდ ლინდგრენი

ყველაფერი იმით დაიწყო, რომ სტოკჰოლმში დიდი თოვლი მოვიდა. ერთი ჩვეულებრივი შვედი დიასახლისი ასტრიდ ლინდგრენი ქუჩაში წაიქცა და ფეხი იტკინა. ექიმებმა მას წოლითი რეჟიმი გამოუწერეს. ლოგინში უსაქმოდ წოლა ფრუ ლინდგრენს მალე მობეზრდა და მან დროის მოკვლის მიზნით წიგნის წერა დაიწყო. ეს წიგნი არ იყო დასაბეჭდად განკუთვნილი. ასტრიდი საკუთარი ქალიშვილის დაბადების დღისთვის საჩუქარს ამზადებდა.
1907 წლის 14 ნოემბერს პატარა შვედური ქალაქის ვიმერბიუს გაზეთის რუბრიკაში "დაიბადნენ", სხვა განცხადებებთან ერთად, ასეთი ტექსტიც იყო გამოქვეყნებული: "არენდატორ სამუელ ავგუსტ ერიქსონს შეეძინა ქალიშვილი ასტრიდ ანა ემილია". ასე გამოჩნდა პირველად პრესაში მომავალი საბავშვო მწერლის სახელი. ასტრიდს "დამატებითი" ორი სახელი არ მოსწონდა - მისი აზრით ისინი ზედმეტად ხმამაღლა ჟღერდნენ. მას უფროსი ძმა და 2 უმცროსი და ჰყავდა. დროის უდიდეს ნაწილს ის სწორედ მათთან ერთად ატარებდა.
ერიქსონების ოჯახი მდიდარი არ იყო. ასტრიდის მამა მიწის პატარა ნაკვეთს ქირაობდა და ბევრს შრომობდა, რათა მრავალშვილიანი ოჯახი ერჩინა. გაჭირვების მიუხედავად, ასტრიდს ბედნიერი ბავშვობა ჰქონდა, რადგანაც მის გარშემო დიდი სიყვარული სუფევდა, ზუსტად ისეთი, როგორც ზღაპრებში. ასტრიდის მშობლებს ერთმანეთი ბავშვობაშივე შეუყვარდათ. სამუელმა ჰანას გამო მდიდარ საცოლეზეც თქვა უარი, რომლისგანაც მას მზითევის სახით 500 ათასი კრონი უნდა მიეღო.
სკოლაში ასტრიდი კარგად სწავლობდა. განსაკუთრებით მას ლიტერატურა იზიდავდა. მისი ერთ-ერთი მოთხრობა ადგილობრივ გაზეთში დაიბეჭდა, რის შემდეგაც თანაკლასელებმა მას ზედმეტსახელიც შეარქვეს - "სელმა ლაგერლიოფი ვიმერბიუდან". რა იცოდნენ ასტრიდის თანაკლასელებმა, რომ წლების შემდეგ ის გაცილებით ცნობილი მწერალი გახდებოდა, ვიდრე სელმა ლაგერლიოფი!
ასტრიდმა თანატოლებთან შედარებით ადრე დაიწყო დამოუკიდებელი ცხოვრება. სკოლის დამთავრებისთანავე ის ვიმერბიუს ერთ-ერთ გაზეთში კორექტორად მოეწყო. შემდეგ კი მას საყვარელი კუთხის მიტოვებამ მოუწია. ასტრიდი დაფეხმძიმდა, მან ბავშვის მამასთან ქორწინებაზე უარი განაცხადა, რამაც დიდი სკანდალი გამოიწვია, ამიტომ ასტრიდმა სტოკჰოლმს მიაშურა. 1926 წელს მას ვაჟი ლარსი შეეძინა.
სტოკჰოლმში ასტრიდს ძალიან გაუჭირდა. აქ მას არც ნათესავები ჰყავდა, არც მეგობრები და არც საარსებო წყარო. "მე მარტოხელა და ღარიბი ვარ. მარტოხელა იმიტომ, რომ გვერდში არავინ მიდგას და ღარიბი იმიტომ, რომ ერთადერთი ერეს გარდა არაფერი გამაჩნია", - წერდა ასტრიდი უფროს ძმას. თუმცა მას გაუმართლა: ასტრიდი ავტომობილისტთა სამეფო საზოგადოებაში მდივნად მიიღეს. 1931 წელს ის ცოლად საკუთარ უფროსს სტურ ლინდგრენს გაჰყვა. 3 წლის შემდეგ მათ ქალიშვილი კატრინი შეეძინათ. მათი ქორწინება ბედნიერი აღმოჩნდა, ოჯახი შეხმატკბილებულად ცხოვრობდა სტურის სიკვდილამდე 1952 წელს.
ასტრიდ ლინდგრენი ჩვეულებრივ შვედ დიასახლისად იქცა და ალბათ ასეთადაც დარჩებოდა, რომ არა კატრინი. ყოველ საღამოს, ძილის წინ, ასტრიდი კატრინს ზღაპრებს უყვებოდა. ერთხელაც აღმოჩნდა, რომ მას ზღაპრების მარაგი შემოელია. კატრინმა უთხრა დედას, რომ პეპი გრძელი წინდის შესახებ მოეყოლა. ასტრიდმა არც კი იცოდა თუ ვინ იყო პეპი, მაგრამ მდიდარი ფანტაზიის დახმარებით პეპის სხვადასხვა გაუგონარი თავგადასავლების მოყოლა დაიწყო. მცირე ხანში ასტრიდმა შეამჩნია, რომ კატრინის მეგობრები ხშირად საუბრობდნენ პეპისა და მისი ისტორიების შესახებ. აღსანიშნავია, რომ კარლსონიც კატრინის წარმოსახვის ნაყოფი გახლდათ. ერთხელ მან დედას უთხრა, რომ ფანჯრიდან პატარა კაცი შემოფრინდა, რომელიც მშობლების შემოსვლისას კარადის უკან დაიმალა.
სამი წლის შემდეგ კი ასტრიდ ლინდგრენს ფეხი დაუცდა - დიდთოვლობის გამო სტოკჰოლმის ქუჩებში სიარული ჭირდა. ლოგინში უსაქმოდ მწოლიარე ასტრიდმა კატრინის დაბადების დღისათვის სიურპრიზის მომზადება გადაწყვიტა. მან ხელში კალამი აიღო და პეპი გრძელი წინდას თავგადასავლები ქაღალდზე გადაიტანა. წიგნი არა მარტო კატრინის, არამედ ასტრიდის მეგობრებსაც ძალიან მოეწონათ. მათი რჩევით ასტრიდმა ხელნაწერი გამომცემლობაში "კფიუტ�თოწეპკუტ" მიიტანა.
პეპიმ ნამდვილი ფურორი მოახდინა. 1945 წელს პეპიმ პირველი ჯილდო მიიღო, როგორც წლის საუკეთესო საბავშვო წიგნმა. 1949 წელს წიგნი გერმანულ ენაზე გადათარგმნეს და ნილს ჰოლგერსონის პრემიამაც არ დააყოვნა. პირველმა წარმატებამ ასტრიდ ლინდგრენს ფრთები შეასხა. დიასახლისი მიხვდა, რომ მწერლობა მისი მოწოდება იყო. ის ყოველ საღამოს მომდევნო დღის დადგომაზე ოცნებობდა, რათა კვლავ მისცემოდა წერისა და საკუთარ გმირებთან მარტო დარჩენის საშუალება. მალე მსოფლიომ კარლსონი, ბიჭუნა და ფრეკენ ბოკი გაიცნო. შემდეგ გამოჩნდნენ კიდევ 30-მდე წიგნის გმირები: "მაწანწალა რასმუსი", "ლიონებერგელი ემილი", "მიო, ჩემი მიო", "განთქმული მაძებარი კალე ბლუმკვისტი" და სხვანი. მისი ყოველი ახალი წიგნი უდიდესი პოპულარულობით სარგებლობდა. თითქმის ყველა მათგანი სხვადასხვა პრემიების ლაურეატი გახდა.
1973 წელს ლინდგრენმა ლინჩეპინგის უნივერსიტეტის საპატიო პროფესორის წოდება მიიღო. 1985 წელს ის შვედეთის ყველაზე პოპულარულ მწერლად დაასახელეს - შვედეთის საჯარო ბიბლიოთეკაში ლინდგრენის წიგნები 2 მილიონზე მეტმა ადამიანმა მოითხოვა. 1996 წელს სტოკჰოლმის ერთ-ერთ პარკში ასტრიდ ლინდგრენს ძეგლი დაუდგეს. 89 წლის მწერალი თავად ესწრებოდა გახსნის ცერემონიალს - ის გახდა პირველი ქალი, რომელსაც ასეთი პატივი სიცოცხლეშივე ხვდა წილად. ლინდგრენის ნაწარმოებების მიხედვით მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებში 40-მდე მხატვრული ფილმი გადაიღეს.
ასაკის მატებასთან ერთად ლინდგრენი სულ უფრო ნაკლებს წერდა. სიცოცხლის უკანასკნელ წლებში მან პრესასთან ყოველგვარი კავშირი გაწყვიტა. ავადმყოფობის მიუხედავად, ასტრიდ ლინდგრენი მის მიერ დაარსებულ ინვალიდ ბავშვთა ფონდს ხელმძღვანელობდა, ასევე ის ცხოველთა დაცვის მოძრაობის აქტიური წევრი გახლდათ და ყოველწლიურად მონაწილეობდა "ასტრიდ ლინდგრენის პრემიის" გადაცემის ცერემონიალში, რომელიც გამომცემლობამ კფიუტ�თოწეპკუტ დააწესა.
სტოკჰოლმის შემოგარენში "ასტრიდ ლინდგრენის პარკი" მოქმედებს, სადაც ბავშვები კარლსონთან ერთად სახურავზე დარბიან, პეპი გრძელი წინდას ცხენზე სეირნობენ. ლინდგრენის წიგნები მსოფლიოს 80 ენაზე თარგმნილი. ასტრიდ ლინდგრენის სახელს ატარებს ერთ-ერთი ვარსკვლავი. შვედებმა ის შვედეთის მე-20 საუკუნის ქალად აღიარეს და 2001 წელს სტოკჰოლმში მისი სახელობის მუზეუმი დააარსეს. 2002 წლის 28 იანვარს 95 წლის ასაკში ასტრიდ ლინდგრენი გარდაიცვალა.
მაინც რა გახდა ლინდგრენის გმირების პოპულარულობის მიზეზი. პეპი, კარლსონი და ლინდგრენის სხვა გმირები დადებითი პერსონაჟების მეტად უჩვეულო, წარმოუდგენელ და ყველასგან განსხვავებულ კატეგორიას მიეკუთვნებიან. ისინი არიან თხუპნიები, ზარმაცები, უფროსებს არ უჯერებენ და რაც მთავარია, გამოსწორებასაც არ აპირებენ - საბავშვო ლიტერატურის ტრადიციული გმირების სრული ანტიპოდი. კარლსონის ბაქიობა, სიზარმაცე და ეგოიზმი, პეპის სიცრუე, გაუნათლებლობა, ლიონებერგელი ემილის თავხედობა - მიუხედავად ამისა, ბავშვებს ლინდგრენის პერსონაჟები ძალიან შეუყვარდათ, რადგანაც მათთან ერთად თავს მოწყენილად არ გრძნობდნენ.
"ჩემი წიგნებით ბავშვებისათვის ჭკუის სწავლებას არ ვცდილობ. მუშაობის დროს მე არც ლიტარატურაზე ვფიქრობ და არც პედაგოგიკაზე. ყველაზე მეტად ის მიტაცებდა, რომ თავს კვლავ ბავშვად ვგრძნობდი... მე მხოლოდ ისეთ წიგნებს ვწერდი, რომელიც მომწონდა და რომლის წაკითხვაც, უპირველეს ყოვლისა, მსიამოვნებდა. ამის გარეშე, არც კი მექნებოდა იმედი, რომ ჩემი წიგნები სხვასაც მოეწონებოდა", - ამბობდა ლინდგრენი.
"არ მსურს დიდებისთვის წერა", - არაერთხელ განუცხადებია ასტრიდ ლინდგრენს და ეს სიტყვები მისი ცხოვრებისა და შემოქმედების კრედოდ იქცა. ის მხოლოდ და მხოლოდ ბავშვებისთვის წერდა, რადგანაც სრულიად იზიარებდა ფრანგი მწერლის ანტუან დე სენტ-ეკზიუპერის აზრს, რომ ყველა ადამიანი ბავშვობიდან მოდის.

ავტორი -ვახტანგ ნანავა
(c) გაზეთი " ხვალინდელი დღე " (c)

ბიჭუნა და სახურავის ბინადარი კარლსონი

2009-11-21T20:56:00.000+04:00

გადავწყვიტე საინტერესო სტატიები,წერილები თუ მოთხრობები, რომლებიც დაკავშირებულია-სკანდინავიის ქვეყნებთან თუ სკანდინავიელ გამოჩენილ ადამიანებთან (მწერლები,მხატვრები,მუსიკოსები და ა.შ.) შევაგროვო, ბლოგზე მოვუყარო თავი და გაგაცნოთ. ვფიქრობ საინტერესო და სასარგებლო იქნება.
ამჯერად წარმოგიდგენთ

მალხაზ ხარბედია -ს
ბიოგრაფიული პროზას

ბიჭუნა და სახურავის ბინადარი კარლსონი

პირველად ხელში ეს წიგნი 1979-ში ჩამივარდა. 5-ის რომ გავხდი, ბიძაჩემმა მაჩუქა წარწერით, `მალხაზს, ზაური ბიძიასაგან`. `კარლსონი და პეპი` ჩემი ბიბლიოთეკის პირველი შენაძენი იყო, კითხვაც სულ ახალი ნასწავლი მქონდა, მაგრამ თავად წიგნი შედარებით გვიან წავიკითხე, ალბათ ბიჭუნასხელა რომ ვიყავი მაშინ.

გახსოვთ, ბიჭუნას რვა წელი რომ შეუსრულდა, რას ფიქრობდა? რას და შვიდი წლის გავხდი თუ არა, მას მერე დაბადების დღეს ველოდებიო... თანაც დარდობდა, რა დიდი დროა დაბადების დღეებს შორის, თითქმის იმდენივე, რამდენიც შობიდან შობამდეო... მეც ალბათ ასე, მთელი წელი ველოდი ხოლმე დაბადების დღეს, თუმცა იმ დროში, ჩემი ორიენტირი შობის დღესასწაული ვერ იქნებოდა, არამედ რაღაც სხვა ზეიმები - ვთქვათ 7 ნოემბერი, 1 მაისი, ან სულაც თბილისობა - ჩემი და ჩემი დის დაბადების დღე ხომ ლამის ყოველ წელს ემთხვეოდა ამ `დღესასწაულს`, სადაც ერთი დროზე ადრე გაჭაღარავებული, პიონერის ყელსახვევშებმული ბიძაკაცი გამოჩნდებოდა ხოლმე მოჩვენებასავით და კალთაში რიგრიგობით ისვამდა ჩვენხელა ბავშვებს.

სულ მალე ეს ორიენტირი შეიცვალა და იგი წიგნმა შეცვალა, აი იმ წიგნმა, ბიძაჩემმა რომ მაჩუქა 5 წლისას. ახლა უკვე კარლსონიდან - კარლსონამდე, ანდა პეპიდან - პეპიმდე გამყავდა დრო და ეს დროითი სამანები მალე ისე დავაახლოვე ერთმანეთთან, რომ წიგნს უკვე მარტო თვალიერებითაც ვკითხულობდი, სულ რამდენიმე საათში. ე.წ. გრაფიკული მეხსიერების წყალობით, ლამის ყველა გვერდი ზეპირად მახსოვდა და ერთი თვალის შევლებითაც ვიგებდი რა ეწერა ტექსტში, ვიგებდი კი არა ვიხსენებდი.

მაგალითად, მუდამ მახსოვდა, რომ კარლსონი ლამაზი, ჭკვიანი, ზომიერად ფერხორციანი, ნამდვილად მოწიფული მამაკაცი იყო, თუმცა არ მესმოდა, რას ნიშნავდა მოწიფული მამაკაცი და ვერც ლამაზს დავარქმევდი ამ გოდორა, პროპელერიან კაცს, რომელიც სულ რაღაცას იჩემებდა. ხან მსოფლიოში საუკეთესო მეხანძრეობაზე დებდა თავს, ხან კი მსოფლიოში პირველი ცრუპენტელა ვარო, ამბობდა. ორთქლის მანქანების მსოფლიოში საუკეთესო სპეციალისტი, მამლების საუკეთესო მხატვარიც გახლდათ, ოთახების ყველაზე სწრაფი დამლაგებელი კი, არავინ იცის, როგორ ითავსებდა მსოფლიოში საუკეთესო მეძაღლის ამპლუას (ერთხელ წამოსცდა, მფრინავი ძაღლები მყავს და შინ როცა აგვიანებენ, ყოველთვის რეკავენ და მაფრთხილებენ ხოლმეო). მსოფლიოში პირველი ოინბაზი, კარგი მშენებელიც იყო, ააგებდა კუბიკებისგან უზარმაზარ კოშკს და ზედ გუმბათივით დაადგამდა პატარა, შებრაწულ გუფთას. საერთოდაც, იგი აღმერთებდა პატარა, გემრიელ გუფთებს, მიფრინდებოდა ხოლმე გუფთიან თეფშთან, სტაცებდა ხელს შებრაწულ, კრაწუნა გუფთას და პირში გადაუძახებდა.

ეს გმირი პატარების ცნობიერებაში ჩუმი ზუზუნით შემოდის ხოლმე, შემდეგ კი ზუზუნი მატულობს და იგი ღვთაებრივ ხმაში გადაიზრდება. ყოველ შემთხვევაში, ბიჭუნასთვის ეს ხმა მართლაც ღვთაებრივად ჟღერდა და იგივე ითქმის სხვა, პატარა, მარტოსული გოგო-ბიჭების შესახებაც, ხშირად რომ ოცნებობენ ლეკვის ყოლაზე.

სხვათა შორის, ამ წიგნის მთავარი გმირი, კარლსონიც, ძალიან მარტოსული არსება გახლდათ. საღამოობით, კარის წინ ჩამოჯდებოდა ხოლმე, ყალიონს აბოლებდა და ვარსკვლავებს შესცქეროდა. სულ სევდიანობდა, როცა დღე ისე ჩაივლიდა, არავინ დაუძახებდა `კარლსონს გაუმარჯოსო!` თუმცა, ამის მიუხედავად პატარა კაცუნას თავი მაინც ამაყად და ღირსეულად უჭირავს, ნამდვილი დირექტორი გეგონება, რა საკვირველია, თუ შეიძლება ზურგზე პროპელერიანი დირექტორის წარმოდგენა.

ეს პატარა, მოტორიანი არსება გოდორსა ჰგავს, მაგრამ სიმპატიურიცაა, იგი არც წიწილებს ჩეკს და არც ცოდვებს ინანიებს, არამედ დაზუზუნებს, დაფრინავს, ოინბაზობს, ხელებს თავქვეშ ამოიდებს ხოლმე და მარჯვენა ფეხს აქეთ-იქით აქანავებს, თან ეშმაკურად უციმციმებს ცისფერი თვალები.

`ერთი პატარა ფანტაზია ვარ, პატარა ფანტაზია, რომელიც წევს და ისვენებს. მოკლედ რომ ვთქვათ, გამოგონილი კაცი ვარ`- ამბობს კარლსონი, მაგრამ აბა ვინ დაიჯერებს მის ირეალურობას, მით უმეტეს, როცა იგი ჩვეულებრივ ბავშვებსაც ასეთ `პატარა ფანტაზიებს` უწოდებს. მშობლებს, რა თქმა უნდა არ სჯერათ კარლსონის არსებობა, ერთხელ ბიჭუნასაც კი შეეპარება ეჭვი და ჰკითხავს, მართლა თუ არსებობო, მაგრამ კარლსონი უპასუხებს, `ნეტა მართლა არ ვარსებობდე, მაშინ ჩემზე უკეთესი გამოგონება ქვეყანაზე არ იქნებოდაო`.

სიმართლე ითქვას, კარლსონი არც აძლევს ბიჭუნას იმის გაფიქრების საშუალებას, მართლა არსებობს თუ არა... ჩაუფიქრდება ბიჭუნა კარლსონის ყოფნა-არყოფნის `საკითხს` და ისიც ეგრევე მოფრინდება ხოლმე, მაგრამ რად გინდა, წასვლის წინ ზუსტად ვერასდროს გეტყვის, როდის დაბრუნდება. ასე იბარებს, დაახლოებით სამ საათზე მოვფრინდები, ან ოთხზე, ან ხუთზეო, მაგრამ არაუადრეს ექვსისაო, თუმცა შვიდზე გვიან არ მოვალ, მაგრამ რვაზე ადრე ვერ მოვახერხებო, ცხრაზე უნდა მელოდო, დაახლოებით ათისთვისო.

ასე რომ, ბავშვებო, ელოდეთ კარლსონს დაახლოებით სამიდან - ღამის ათ საათამდე, ან თორმეტამდე, გააჩნია როდის იძინებთ! მშობლებს კი ვთხოვთ ნუ დააფრთხობენ ალალბედზე მოხეტიალე და ოთახებში მოზუზუნე ამ უსაქმურ კაცუნას.

http://www.literatura.ge/

დაბრუნება ზღაპრულ ქვეყანაში

2009-11-17T23:45:00.001+04:00

“დაბრუნება ზღაპრულ ქვეყანაში: კნუტ ჰამსუნი”-ასე ჰქვია კონფერენციას , რომელიც თბილისში დღეს დაიწყო და კნუტ ჰამსუნის დაბადების 150-ე და მწერლის საქართველოში მოგზაურობის 110-ე წლისთავს იუბილეს მიეძღვნა .

საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენციაში ქართველებთან ერთად მონაწილეობენ ცნობილი მეცნიერები სკანდინავიის უნივერსიტეტებიდან და კნუტ ჰამსუნის შვილიშვილი ლაიფ ჰამსუნი.

ორგანიზატორები გახლავთ :

თსუ-ს სკანდინავისტიკის ცენტრი და
კნუტ ჰამსუნის საზოგადოება კავკასიაში

მე დავესწარი კონფერენციის პირველ ნაწილს და ფრიად კმაყოფილი დავრჩი (ფოტორეპორტაჟს ცოტახანში დავამტებ).
აღსანიშნავია რომ ღონისძიება მხოლოდ დღევანდელი კონფერენციით არ შემოიფარგლება. ხვალ კონფერენციის მონაწილეები - ჰამსუნის გზას(თბილისი-მცხეთა-ფასანაური-ხობი-გუდაური-მლეთა-ანანური-ყაზბეგი) გაივლიან -ხოლო 19 ნოემბერს კონფერენცია ბათუმში გადაინაცვლებს. პროგრამაში შედის -გამოფენების (”ჰამსუნი-ბათუმში”) დათვალიერება და ასევე ქართული ფილმის - ”კნუტ ჰამსუნის კავკასიური მისტერიები” -ჩვენება.

რაც შეეხება თავად კნუტ ჰამსუნს , მოდით მის ბიოგრაფიულ დეტალებს ამ პოსტში არ შევეხები ,რადგან ამაზე მრავალი ლიტერატურა არსებობს ინტერნეტში. უბრალოდ გეტყვით რომ იგი გამოჩენილი ნორვეგიელი მწერალი და ნობელის პრემიის ლაურეატი გახლავთ. 1903 წელს მან იმოგზაურა კავკასიაში და მათ შორის საქართველოში და სწორედ ამ მოგზაურობის შთაბეჭდილებების ქვეშ დაწერა პიესა "დედოფალი თამარი" და "ზღაპრული სამეფო". პიესებში ჩანს ჰამსუნის აღფრთოვანება კავკასიის ხალხის და კულტურის მიმართ. მისთვის საქართველო- დასავლეთის და აღმოსავლეთის ცივილიზაციების - ერთგვარ ჰარმონიულ შერწყმას წარმოადგენს. ”მალე გამოვემშვიდობებით ამ სამეფოს. მაგრამ აქეთ ყოველთვის გამომიწევს გული, იმიტომ, რომ მტკვრის წყალი დავლიე”- ამბობს იგი თავის პიესაში

სასარგებლო ბმულები

მიხო მოსულიშვილი – “მტკვარდალეული” (კნუტ ჰამსუნი)

კნუტ ჰასუნის-მისტერიები

ჰამსუნის მოგზაურობა საქართველოში

სკანდინავიური სუვენირები Vol. I

2009-11-04T00:38:00.002+04:00

უცხო ქვეყანაში ყოფნისას ყველა ადამიანს უჩნდება სურვილი - ისეთი ნივთი წამოიღოს სამახსოვროდ ამ ქვეყნიდან, რაც ქვეყნის კულტურას და ხასიათს- ყველაზე მეტად ასახავს.

ალბათ გასაკვირი არ იქნება თუ გეტყვით რომ სკანდინავიაში - ყველაზე მეტად ის სუვენირები იყიდება , რომელიც ვიკინგებთან არის დაკავშირებული. სკანდინავიური ქვეყნები თავს იწონებენ ვიკინგების კულტურით და უამრავ საინტერესო სუვენირებს სთავაზობენ ტურისტებს ვიკინგების თემის ირგვლივ.

სიამოვნებით დაგათვალიერებინებთ ვიკინგური სუვენირების ნაერსახეობას, მე პირადად ძალიან მომწონს - სამკაულიდან დაწყებული - სამზარეულოს ნივთებით დამთავრებული.

მაშ ასე - ჩვენებური ყანწის მსგავსი - და ასევე თასი - ნეფე-დედოფლის სადღეგრძელოს სვამდნენ თურმე ვიკინგები ასეთი თასებით :)

სხვადასხვა სამკაულები, რომლებზეც ვიკინგების ღმერთების ან მათი სიმბოლოების გამოსახულებებია ხშირად.

რაღათქმაუნდა სუვენირების ერთ-ერთ დიდ ნაწილს წარმოადგენს - ვიკინგების განთქმული გემები.

წააწყდებით აგრეთვე ხის უამრავ საინტერესო ნივთს.

არაფრით არ შეიძლება - ფეხსაცმელის, ტანსაცმლის , ქამრებისა და ჩანთების დავიწყება:

იყიდება აგრეთვე - ვიკინგების დანები, ხმლები, ნაჯახები, შუბები და მსგავსი იარაღები - უბრალოდ არამგონია ასეთი სახის სუვენირი ადვილად გადასატანი იყოს საზღვარზე :)

ეს მხოლოდ მცირედი ნაწილია იმ სუვენირებისა , რასაც ”ვიკინგ შოპებში” შეხვდებით. ასეთი მაღაზიები მიუხედავად საშინელი სიძვირისა მუდმივად გამოტენილია ტურისტებით. თუმცა ვიკინგების სუვენირების გარდა სკანდინავიის ქვეყნებს კიდევ ბევრი აქვთ თურისტებისთვის შესათავაზებელი , მაგრამ ”ვიკინგების თემა” შეიძლება ითქვას ყველაზე აქტუალური და ყურადღების მიმპყრობია და რაღათქმაუნდა ამ სიტუაციას სკანდინავიის ყველა ქვეყანა შესანიშნავად იყენებს.

საინტერესო ბმულები :
ვიკინგების იარაღები
სხვადასხვა სუვენირები
მაისურები

ნორვეგიის სამეფო ბაღში დაცლილი საფერავი

2009-10-17T22:20:00.000+04:00

ერთი პატარა სახალისო ამბავი გამახსენდა დღეს . თქვენც გიამბობთ და დაგისურათებთ.
ქართველები აბა რისი ქართველები ვართ - თუ ყველგან ჩვენი გენები არ გამოვაჩინეთ.
ნორვეგიიდან გამგზავრების დღეს -შევიკრიბეთ სამი ქართველი მეგობარი და გადავწყვიტეთ - შემორჩენილ-გადანახული ერთი ბოთლი ქართული საფერავით აღგვეღნიშნა (ან გამოგვეგლოვა) ნორვეგიის დედაქალაქ ოსლოში ჩვენი ყოფნის ბოლო დღე.
მოგეხსენებათ ნორვეგიაში ისე როგორც სკანდინავიის და ევროპის ბევრ ქვეყანაში აკრძალულია ქუჩაში ალკოჰოლის დალევა. ჩვენ კი ოთახში შეკეტვის მუღამი არ გვქონდა. ბევრი ფიქრის და ქალაქში ხეტიალის შემდეგ - ნორვეგიის მეფის სასახლის ბაღს მივადექით.
გადავწყვიტეთ იქვე დაგვედო ბინა

ცელოფანში გახვეული ღვინო დავაძვრინეთ და მერეღა გაგავახსენდა რომ გასახსნელი არ გვქონდა. ჩვენდა ბედად ერთ-ერთს მაკრატელი აღმოაჩნდა ჩანთაში. ღვინის გახსნა მე ვითავე და საკმაოდ წარმატებითაც(ნახევარსაათიან წვალებას თუ არ ჩავთვლით)

ვამბობდით ათას გულისამაჩუყებელ სადღეგრძელოს და ვყლუპავდით ისე რომ აქეთ-იქეთ ვიხედებოდით ვინმე არ დაგვდგომოდა თავზე და არ დავეჯარიმებინეთ.
( ბოლო დღე რადგან იყო კი დიდად არ გვეშინოდა , თან არც ფული გვქონდა და რა უნდა გადაგვეხადა )
მოკლედ თქვენ ხართ ჩემი ბატონი - მშვენივრად მოვულხინეთ , ნორვეგიის მეფის სადღეგრძელოც კი დავლიეთ .

ბოთლი რომ ჩავცალეთ და რომ მივხვდით რომ ყველაფერმა მშვიდობით ჩაიარა - სიხარულისგან თავს ბრუ დავიხვიეთ :)

მოვეშვით, მოვდუნდით და სევდიანი სახეებით მივესვენეთ აწ უკვე მშობლიური ქვეყნის მიწას - სამივეს კი ერთი აზრი გვიტრიალებდა- დავბრუნდებით?

ნორვეგიულ-ისლანდიურ-ქართული ტური

2009-10-06T01:56:00.001+04:00

სულ ცოტა ხნის წინ ერთი ძალიან კარგი ადამიანი გავიცანი - ბერნტი .იგი ნორვეგიელია და საქართველოში სამუშაო ვიზიტითაა აგერ უკვე ერთი წელი ხდება. მისი ინიციატივით და ”ჩვენი” საერთო სურვილით გადავწყვიტეთ ამ შაბათ -კვირას საქართველოს ერთ-ერთ ულამაზეს კუთხეს სამცხე- ჯავახეთს ვსტუმრებოდით და განვახორციელეთ კიდეც.

გასაგები გახდა ალბათ სათაურის პირველი და ბოლო ნაწილი - მაგრამ ახლა ორი სიტყვით იმაზე თუ რატომ იყო ეს ისლანდიური ტურიც. საიდუმლო უნდა გავთქვა - სხვანაერად არ გამოდის. ალბათ გახსოვთ სულ ახლახანს ბლოგზე მოწვეული სტუმარი მყავდა მარიამი(ჩემი მეგობარი და ნორვეგიულის ჯგუფელი), რომელმაც - ძალიან საინტერესო პოსტი გამოაცხო ისლანდიაზე, სახელწოდებით N Iceland ,- მისი მეუღლე არნი - ისლანდიელია (ნახევრად ნორვეგიელიც) - ასე რომ ჩვენი ტურის მონაწილე კიდევ ერთი სკანდინავიური ქვეყნის -ისლანდიის წარმომადგენელი გახლდათ.

მოვინახულეთ ბორჯომის პარკი , ახალციხე, ხერთვისისა და თმოგვის ციხეები და რაღათქმაუნდა ვარძია. კიდევ გვქონდა სურვილი ამ რეგიონის სხვა ღირსშესანიშნაობების დათვალერების ( ვანის ქვაბების, საფარის,ზარზმის), მაგრამ სამწუხაროდ დროში ვეღარ ჩავეტიეთ.

სკანდინავიის თემას რომ არ გადავუხვიოთ მოდით უბრალოდ ჩემს ვიდეო-ჩანახატს შემოგთავაზებთ - ხერთვისის ციხედან.

ხოლო რაც შეეხება ბერნტს - ის იმდენად საინტერესო ადამიანი აღმოჩნდა- იდეაში მაქვს მასთან ინტერვიუს ჩაწერა და თქვენთვის უფრო ახლოს გაცნობა. ( იგივე ჩანაფიქრი მაქვს არნიზე და მარიამზეც- ) - ეს ყველაფერი სამომავლოდ- ახლა კი შეპირებული

ნორვეგიულ-ისლანდიურ-ქართული ტური ხერთვისის ციხეზე

დანარჩენი ინფორმაცია და ფოტორეპორტაჟი იხილეთ აქ

ჰეტეროფილი

2009-09-28T19:48:00.003+04:00

მოგეხსენებათ თბილისში დაიწყო საერთაშორისო თეატრალური ფესტივალი . ბევრ ევროპულ სპექტაკლებთან ერთად - პროგრამაში აი რა ამოვიკითხე:

12/10/2009

ჰეტეროფილი

Weimer Theatre, SvdeTi

reJisori kristina ozounidisi

bileTis fasi: 18 lari

sastumro RADISSON SAS

misamarTi: vardebis moedani #1

tel:+995 32 40 22 00

qarTuli da inglisuri subtitrebiT

დასაწყისი 20:00

ძალიან მინდა წასვლა, მიკვირს რომ მაინცდამაინც ეს სპექტაკლია ორშაბათს და თან სასტუმრო RADISSON-ში და თან 18 ლ. ღირს. ამ ყველაფერს კიდე არ ვჩივი -ორშაბათს ამ დროს რომ არ ვმუშაობდე.

არადა რა იშვიათად ხდება სკანდინავიური ხელოვნების საქართველოში ჩამოტანა.
სკანდინავიის მოყვარულებს ვურჩევ არ გამოტოვოს ეს შანსი :)

რეცენზიები წავიკითხე და ძალიან მომინდააააააააააააააააააააა ://

”დარეგისტრირებული პარტნიორობა”

2009-09-24T00:36:00.003+04:00

”დარეგისტრირებული პარტნიორობა” - გახლავთ ქორწინების მსგავსი კავშირი ორ ერთნაერი სქესის მქონე ადამიანს შორის. ეს ტერმინი ძირითადად გამოიყენება სკანდინავიის ქვეყნებში ასევე ჰოლანდიასა და ჩეხეთში. პირველი მთელ მსოფლიოში ვინც ეს საკუთარ მოქალაქეებს შესთავაზა დანია იყო (1989წლის 7ივნისს). პირველი ასეთი კავშირი ამ კანონის შემოღების შედეგად შეიქმნა 1989 წლის 1 ოქტომბერს Axel და Eigil Axgil შორის .

ფინეთში კანონი ”რეგისტრირებული პარტნიორობის” შესახებ ძალაში 2002 წლის 1 მარტს შევიდა.

სკანდინავიის ქვეყნებში რეგისტრირებული პარტნიორობა- თითქმის ქორწინების ტოლფასია. მათი კანონები მოკლეა. სადაც კანონში ნახსენებია ქორწინება და ქორწინებაში მყოფი - შესაძლებელია იგი ჩანაცვლებული იქნას რეგისტრირებული პარტნიორობით და რეგისტრირებულ პარტნიორობაში მყოფით. თუმცა ბავშვის აყვანა და საეკლესიო ცერემონიალის ჩატარება იზღუდება რეგისტრირებული პარტნიორობის შემთხვევაში(ზოგგან აღარც ეს იზღუდება ).

ერთიდაიგივე სქესის წყვილებს მიეცათ ბავშვის აყვანის უფლება შვედეთში 2005 ში ხოლო დანიასა და ნორვეგიაში წელს( 2009).

მოსალოდნელია რომ ერთი სქესის მქონე ადამიანები მომავალი 5 წლის ვადაში მიიღებენ დაქორწინების უფლებას დანიაში, ფინეთსა და ისლანდიაში. შვედეთი და ნორვეგია კი უკვე უშვებენ შვილად აყვანის უფლებას (ანუ ჩვეულებრივ ქორწინებას).ფინეთი არის ერთადერთი ქვეყანა, რომელიც მხოლოდ ბიოლოგიური შვილის -შვილად აყვანას უშვებს.

აბა რას იტყვით ? თქვენი აზრით რატომ არის სკანდინავიის ქვეყნები მოწინავე ასეთ ამბებში? რატომ არის სახელმწიფო ასე ლიბერალური ერთიდაიგივე სქესის ქორწინების მიმართ? როგორ ფიქრობთ დანარჩენი მსოფლიო მალე დაადგება მათ კვალს?

P.S. იმას აღარ ვიკითხავ- საქართველოში თუ წარმოგიდგენიათ მსგავსი რამ როდესმე მაინც : ))

ნორვეგიაზე შეყვარებული იტალიელი მეტალისტები

2009-09-22T15:54:00.005+04:00

მოგეხსენებათ ისე როგორც საქართველოში (უფროსწორად -ბევრად უკეთესად) -სხვა ქვეყნებშიც სწავლობენ სკანდინავიურ ენებს. ერთ-ერთი გამორჩეული ამ მხრივ - რომის უნივერსიტეტია. პირადად მე ბევრი სტუდენტი შემხვედრია ამ უნივერსიტეტიდან საზაფხულო სკოლებში, რომლებიც განსაკუთრებულად კარგად ფლობდნენ ნორვეგიულს. ალბათ დამეთანხმებით რომ ნებისმიერი საგნის შესწავლისას , განსაკუთრებით კი ენის- ძალიან დიდ როლს ასრულებს მოტივაცია. იტალიელი სტუდენტების მთავარი უპირატესობა კი ეს გახლდათ - მკვეთრი მოტივაცია. უმრავლესობა წარმატებული სტუდენტებისა - შეყვარებულია ნორვეგიულ მეტალზე და სკანდინავიურ მითოლოგიაზე : ) ( ამ კონტექსტში გავიხსენებდი ჩემ ნორვეგიულის ჯგუფელს და ჩვენს თანამებლოგეს ყვავს ) შესაბამისად ისინი ცდილობენ რაც შეიძლება მეტი სიტყვა ისწავლონ, მეტი გაიგონ ქვეყნის შესახებ, მეტჯერ მოხვდნენ სხვადასხვა კურსებზე ნორვეგიაში და უფრო კარგად შეიმეცნონ- საყვარელი ჯგუფების მშობლიური ქვეყანა, ქვეყანა სადაც ბევრი მათი საყვარელი სიმღერა დაიბადა .

ამ იტალიელი სტუდენტებით ნორვეგიის პოპულარული გადაცემა ”Typisk Norsk"- დაინტერესდა. გადამღებმა ჯგუფმა სტუდენტებს ჩააკითხა იტალიაში და მათზე - ნორვეგიელებისთვის საოცრად შთამბეჭდავი სიუჟეტი გააკეთა.
სამწუხაროდ ნორვეგიულადაა

სიუჟტის ეთერში გასვლის შემდეგ - ამ სტუდენტების ფოტოებით და ინტერვიუებით ნორვეგიული გაზეთებიც აჭრელდა. აქვე მინდა აღვნიშნო რომ რამდენიმე მათგანს საკუთარი მეტალ ჯგუფიც აქვთ - და ნორვეგიულად მღერიან .

მე რამდენიმე მათგანს სხვადასხვა დროსა და სხვადასხვა ქალაქში შევხვდი- გავიცანი და დავუმეგობრდი კიდეც( ხომ იცით იტალიელ და ქართველ ხალხის განსაკუთრებული ახლობლობის ამბავი : )

ელეონორა

ენრიკო და დანიელე

ახლა რა მინდოდა მეთქვა, ვიცი რომ ჩვენშიც მრავლად მოიძებნება სკანდინავიის მოყვარულები (სხვადასხვა მოტივაციის გამო) - ჰოდა აბა ჰა - ჩვენც ხომ არ გვექნა რამე ? :)))

ჰუგო ალვარ ჰენრიკ აალტო

2009-09-19T10:08:00.002+04:00

"ჩვენ უნდა შევქმნათ მარტივი, კარგი, უდეკორაციო საგნები... ამავე დროს საგნები, რომლებიც ჰარმონიაშია ჰუმანურ არსებასთან და ორგანულად ერწყმის პატარა ადამიანს ქუჩაში." სწორედ ამ სიტყვების ავტორს მინდა მივუძღვნა ეს პოსტი- ალვარ აალტოს- გამოჩენილ ფინელ არქიტექტორსა და დიზაინერს.

ჰუგო ალვარ ჰენრიკ აალტო (Hugo Alvar Henrik Aalto) (დ. 3 თებერვალი, 1898, კუორტანე, ფინეთი — გ. 11 მაისი, 1976, ჰელსინკი, ფინეთი)

იგი სკანდინავიური მოდერნიზმის ერთ-ერთი წარმომადგენელია. მის ცხოვრებასა და კარიერაზე ჯობს დაწვრილებით აქ წაიკითხოთ- მე კი მხოლოდ მის გამოჩენილ ნამუშევრებს შევეხები.

ჰელსინკის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტი

ფინეთის საკონცერტო ჰოლი.

აალტო-თეატერ — ოპერის სახლი ესენში, გერმანია.

ალვარ აალტოს კულტურის სახლი, ვოლფსბურგი, გერმანია.

ვიიპურის საქალაქო ბიბლიოთეკის აუდიტორია 1930-იან წლებში.

აალტოს შემოქმედების ფართო სპექტრი მოიცავს ავეჯს, მინის დიზაინს, არქიტექტურასა და ფერწერას. მისი ვაზების დიზაინი მსოფლიოშია განთქმული. მან გამოიგონა ლამინირებული დაგრეხილი ხის ავეჯის ახალი ფორმა

აალტოს "ტეევაგენი"

აალტოს ავეჯს აწარმოებს ფირმა არტეკი, რომლის თანადამფუძნებელი აალტო იყო. აალტოს მინის ნაწარმს უშვებს ფინური კომპანია ლიტალა.

1967 წელს ფინეთის არქიტექტურის მუზეუმმა და ფინეთის არქიტექტორთა ასოციაციამ ერთობლივად დააფუძნეს ალვარ აალტოს მედალი, რომელიც ამჟამად მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე პრესტიჟულ ჯილდოდ ითვლება ამ დარგში.

თევზაობა (ფოტორეპორტაჟი)

2009-09-16T17:16:00.004+04:00

როგორც იცით ნორვეგია "თევზის" ქვეყანაა. შესბამისად ძალიან ბევრი სათევზაო ადგილია და ხალხიც (ვინც მე გავიცანი) საკმაოდ მოყვარულია თევზაობის. ის , ვინც წყლის პირას ცხოვრობს - ბავშვებიც კი - ძალიან გათვიცნობიერებულები არიან ამ საქმეში.

ერთ დღესაც სათევზაოდ გავემართეთ.

აი ამ გემით

დიდხანს გემზე ყოფნა ჩემთვის საკმაოდ სავალალო აღმოჩნდა . ცუდად ვხდებოდი. ვიღაცამ მირჩია ძირს დავწოლილიყავი, მაგრამ ამანაც არ მიშველა.

შუა ზღვაში რომ გავედით ანკესები დაგვირიგეს და ყველა მსურველმა დავიწყეთ თევზაობა

მეც მათშორის ვაიძულე თავს დამეძლია ზღვის ავადმყოფობა

თევზაობა წარმათებით დაიწყო(თუმცაღა მე ერთი ავადმყოფი თევზი დავიჭირე და ისიც უკან გავუშვი ისეთი პატარა და ფართხალა იყო)

ეს იყო ჩვენი მთავარი მონაპოვარი, რომელიც ჩვენმა 15 წლის მასპინძელმა გოგონამ დაიჭირა

თევზაობა წარმათებით დასრულდა. ნაპირზე გადმოვედით , თევზი გაასუფთავეს და ფოლგის ქაღალდში გაახვიეს, შემდეგ ნახშირზე შეწვეს. უნდა ვაღიარო რომ ძალიან გემრიელი იყო.

თევზაობის შემდეგ ცოტა გავისეირნეთ ამ კლდოვან კუნძულზე.ძალიან ლამაზი იყო.

შემდეგ ასეთი ნავებით( რა ქვია ქართულად?) გავისეირნეთ, მაგრა კი შემეშინდა -ცურვა არ ვიცოდი :(

საღამოს უკვე საკმაოდ დაღლილი ვიყავი.

ეს ჩემი პირველი და ჯერჯერობით უკანასკნელი სათევზაო ტური გამოდგა. მინდა ვთქვა წარუშლელი შთაბეჭდილება დატოვა.

გარეუბნის ჩირაღდნები

2009-09-15T18:33:00.000+04:00

გადავწყვიტე ბევრი არ ვისაუბრო და უბრალოდ წარგიდგინოთ ფინელი რეჟისორის აკი კაურისმიაკის ბოლო კინონამუშევარი -გარეუბნის ჩირაღდნები / Laitakaupungin valot

გირჩევთ ნახოთ და ისიამოვნოთ .

ფილმის რევიუ ინგლისურად Loser, Loser Burning Bright in the Grim Helsinki Night

ინფორმაცია რეჟისორზე - ”04.04.1957 - ფინელი სცენარისტი, პროდიუსერი და რეჟისორი. ფინური კინოს კლასიკოსი, მან გააერთიანა დასავლეთი და აღმოსავლეთი თავის შემოქმედებაში. დაიწყო კარიერა როგორც მეორე რეჟისორმა თავისი ძმის ფილმებში. მისი დებიუტი როგორც დამოუკიდებელი რეჟისორისა შედგა 1983 წელს ფილმით “დანაშაული და სასჯელი”, დოსტოევსკის კრიმინალური ისტორია, რომელიც ვითარდება თანამედროვე ჰელსინკიში. მსოფლიო პოპულარობა მოუტანა ფილმმა “ლენინგრადელი კოვბოები ამერიკაში მიდიან”. განიცდის ლიუბიჩის, ბრესონის, ბუნუელის, მაკენდრიკის, ოდეუს, ტატის, პუდოვკინის და ბეკერის გავლენას. წაგების მეფე _ რეჟისორის ერთადერთი და საყვარელი გმირია. ეს არის თანამედროვე რასკოლნიკოვი (“დანაშაული და სასჯელი” 1983), არანაკლებ თანამედროვე ჰამლეტი (“ჰამლეტი შედის საქმეში” 1987), დღევანდელ პარიზში მოთავსებული ანრი მიურჟეს პერსონაჟები (“ბოჰემის ცხოვრება” 1992). კაურისმაკი შესანიშნავად გადმოსცემს ქრესტომატიულ სიუჟეტს XX საუკუნის მეორე ნახევრის ვიზუალურ ყოფას. მისი მხედეველობა სრულყოფილია _ კამერა ახდენს სასწაულს იქ, სადაც საშუალო დონის რეჟისორი ვერაფერს გახდება. გამომსახველობითი სიზუსტე და ასკეტიზმი ენერგიის კონცენტრირებაში ეხმარება. მოქმედება, როგორც წესი, ნაჩვენებია სტილიზებული კლიშეების სახით. იყენებს ჟანრულ სქემებს, პაუზებს. თავისი ფილმების სტრუქტურაში დებს თემაზე ნებისმიერი თვალსაზრისის შესაძლებლობას. აკონტროლებს ფილმის ყველა ელემენტს, აერთიანებს ირონიას და სენტიმენტალიზმს. არასოდეს აჩვენებს ლამაზ ლანდშაფტებს და ეროტიკულ სცენებს. შექმნა ე.წ. “პროლეტარული ტრილოგია” (“ჩრდილები სამოთხეში” 1986, ”არიელი” 1988, “გოგონა ასანთის ფაბრიკიდან” 1990), რომელშიც აჩვენა დღევანდელი ფინეთი. შესანიშნავი იუმორი _ რეჟისორული სტილის ერთ-ერთი დამახასიათებელი თვისებაა. გამოირჩევა დახვეწილი გემოვნებით. მეგობრობს ჯიმ ჯარმუშთან, რომელიც ერთხელ თავის ფილმში გადაიღო. ”

1983 - საიმა-მოვლენა / Saimaa-ilmiö
1983 - დანაშაული და სასჯელი / Rikos ja Rangaistus
1985 - კალამარის კავშირი / Calamari Union

1986 - ჩრდილები სამოთხეში / Varjoja paratiisissa
1987 - ჰამლეტი მიდის ბიზნესში / Hamlet liikemaailmassa
1988 - არიელი / Ariel
1989 - ლენინგრადელი კოვბოები ამერიკაში მიემგზავრებიან / Leningrad Cowboys Go America
1990 - გოგონა ასანთის ქარხნიდან / Tulitikkutehtaan tyttö
1990 - მე მკვლელი დავიქირავე / I Hired a Contract Killer
1992 - ბოჰემური ცხოვრება / La vie de bohème
1994 - თავსაფარს გაუფრთხილდი, ტატიანა / Pidä huivista kiinni, Tatjana
1993 - ლენინგრადელი კოვბოები ხვდებიან მოსეს / Leningrad Cowboys Meet Moses
1996 - სადღაც ღრუბლებში / Kauas pilvet karkaavat
1999 - იუჰა / Juha
2002 - ადამიანი წარსულის გარეშე / Mies vailla menneisyyttä
2002 - ათი წუთით უფროსი - ვიოლანჩელი (ეპიზოდი”ძაღლები ჯოჯოხეთში არ მიდიან”)/ Ten Minutes Older: The Trumpet (segment Dogs Have No Hell)
2006 - გარეუბნის ჩირაღდნები / Laitakaupungin valot

ინფორმაცია აღებულია www.movies.info.ge -დან

N-ICELAND

2009-09-11T00:11:00.003+04:00

ვაგრძელებ ბლოგზე საინტერესო სტუმრების მოწვევას. ამჟამად ჩემი საპატიო სტუმარია - მარიამი. მას ნორვეგიულის კურსიდან დავუმეგობრდი. მარიამი პირველი იყო ვინც ნორვეგიას ესტუმრა ჩვენი ჯგუფიდან(მაშინ ძალიან მშურდა მისი)- შემდეგში უკვე არაერთხელ გახდა ამ ქვეყნის სტუმარი და განათლებაც მიიღო ოსლოს უნივერსიტეტში. რაღათქმაუნდა ნორვეგიაში ცხოვრებისას -სხვა სკანდინავიის ქვეყნებიც შემოიარა. განსაკუთრებული შთაბეჭდილება მასზე- ისლანდიამ მოახდინა , ამიტომ (და კიდევ ერთი მიზეზის გამო-რომელსაც იმედია შემდეგ ნაწილში მაინც გაგვიმხელს) - მას სწორედ ისლანდიაზე მოყოლა ვთხოვე. დიდი მადლობა მარიამს ასეთი საინტერესო მონათხრობისთვის!

N-ICELAND

ანუ აქ რამ მოგიყვანა, შე დალოცვილო, შენა

ისლანდიის ხსენება ხალხში ყოველთვის ყინულის, ვულკანების და თეთრი დათვების ასოციაციას იწვევს. ჩემში, გინდ დაიჯერეთ, გინდ არა- რაჭისას. ისლანდიელები ხშირად ამბობენ: ჩვენს ქვეყანას სინამდვილეში სახელი ,,გრენლანდია“ (GREENLAND-მწვანე მიწა) უფრო შეეფერებოდა, მაგრამ ისლანდია (ICELAND-ყინულოვანი მიწა) დავარქვით იმისთვის, რომ აქაურობას უცხო ტომის ხალხი რომ არ მოსწყდომოდა. ახლა ყველას ჰგონია, რომ ისლანდია ზამთარ-ზაფხულ თოვლითაა დაფარული და გრენლანდიაში მიდიან, ჩვენ კიდევ ვართ ჩვენთვის წყნარად და მშვიდად ამ ულამაზეს ქვეყანაშიო.

რომ ჩავედი, დავრწმუნდი, რომ მართლაც ასეა. ისეთი სიმწვანე იყო, რომ თავი რომელიღაც ტროპიკულ ქვეყანაში მეგონა და არა უკიდურეს ჩრდილოეთში. და, რაც მთავარია, ბევრ ისეთ ყვავილს და ბალახს წავაწყდი, რაჭაში რომ ხარობს. მოკლედ, ვიდექი და ჯარისკაცის მამასავით ვიმეორებდი: აქ რამ მოგიყვანა, შე დალოცვილო შენა-მეთქი. მაგალითად, აი, ეს მცენარე, მრავალძალში ვინცაა ნამყოფი, აუცილებლად ემახსოვრება. არადა რეიკიავიკის მახლობლად მიმდებარე ტერიტორია სულ ასეთი ყვავილებითაა დაფარული. მოდი და არ გაგიჩნდეს რაჭის ასოციაცია!

არადა, სულ თავიდან, ქვეყანაში ფეხი რომ შევდგი, თავი მთვარეზე მეგონა. საქმე ისაა, რომ აეროპორტი კეფლავიკი რეიკიავიკიდან კარგა მანძილითაა დაშორებული და იქაურობა ლავითაა დაფარული. აეროპორტიდან რამდენიმე კილომეტრი ისე გავიარეთ, რომ ხისთვის ან ბუჩქისთვის წამლად არ მომიკრავს თვალი. თან ეს ოხერი ლავაც კინოებში ნანახ მთვარის ზედაპირს ჰგავდა. გულში გავიფიქრე: ვაიმე, დედიკო, რომელი გაგარინი მე ვარ, სკაფანდრი მაინც წამომეღო-მეთქი. ეტყობა ჩემმა მასპინძლებმა შემამჩნიეს, ფერმა რომ გადამკრა და დამამშვიდეს: ასწლოვან მუხებს ვერ შეგპირდებით, მაგრამ ცოტა ხანში ბუჩქები ნამდვილად გამოჩნდებაო. კი დავწყნარდი, მაგრამ რეიკიავიკში შესვლამდე მაინც მიჭირდა იმის დაჯერება, რომ დედამიწაზე ვიყავი და არა რომელიმე შორეულ პლანეტაზე.

სხვათა შორის, ისლანდიელებს რომ კარგი იუმორი აქვთ, ამაში აეროპორტშივე დავრწმუნდი. როგორც წესი, მოგზაურობისას ჩემი უსაყვარლესი სათამაშო-კოალა ყოველთვის თან მახლავს. ჩანთიდან თავი აქვს ხოლმე ამოყოფილი და აეროპორტის თანამშრომლებიდან დაწყებული ბავშვებით დამთავრებული-ყველას მოწონებას იმსახურებს. კეფლავიკის აეროპორტში საბაჟო კონტროლს რომ გავდიოდით, ერთი კი ახედ-დახედეს პატივცემულ კოალას და მითხრეს: ცხოველების შეყვანა აკრძალულია ქვეყანაში, კოალა აქ უნდა დატოვოთო. ჯერ კი დებილივით პირი დავაღე, მაგრამ მერე მივხვდი, რომ მეხუმრებოდნენ და გავუღიმე. ასე რომ, კოალასაც მიეცა ისლანდიის ნახვის ბედნიერება.

ჩემდა გასაკვირად აღმოვაჩინე, რომ მიუხედავად ცივი ჰავისა, ისლანდიელებს ძალიან თბილი გულები აქვთ. სტუმართმოყვარეობით მე_ქართველიც კი გამაოცეს. ჯერ იყო და კერძი არ დაუტოვებიათ, რომ არ გაესინჯებინათ (სხვათა შორის ერთგვარი ისლანდიური იოგურტი-სქირი საკმაოდ ჰგავს ჩვენს მაწონს), მერე კიდევ დამავლეს ხელი და ათიოდ დღეში რეიკიავიკი და მისი ახლომდებარე ქალაქ-სოფელ-ტურისტული თვალსაჩინოებანი სულ სირბილ-სირბილით მომატარეს.
ისლანდია დანარჩენი ევროპისგან ისე განსხვავდება, როგორც ცა_დედამიწისგან. რიგი მიზეზების გამო აქ უძველესი არქიტექტურული ძეგლები და ისტორიული მონუმენტები ცოტაა, მაგრამ ისლანდიის ბუნება იმდენად ლამაზია, რომ მთელი იქ ყოფნის პერიოდში გაოცებული სახით დავდიოდი და აღტაცების შეძახილებს ვერ ვიკავებდი.
ისლანდიელთა ყოველდღიური ცხოვრების განუყრელ ნაწილს შეადგენს ,,HOT POT”-ები, ანუ ბუნებრივი გოგირდოვანი ცხელი წყლის აუზები. თითოეულ ,,HOT POT”-ში რამდენიმე აუზია. პირველი- ცივია, მეორე-შედარებით თბილი, მესამე-უფრო თბილი და სულ ბოლოს-საუნა. იმის გამო, რომ ქვეყანა ბუნებრივი ცხელი წყლით მდიდარია, ეს სიამოვნება საკმაოდ იაფი ჯდება და, შესაბამისად ,,HOT POT”-ებიც ზამთარ-ზაფხულ სავსეა ადგილობრივი მოსახლეობითა და ტურისტებით.
რეიკიავიკის მკვიდრთა უმრავლესობას ქალაქის მახლობლად ,,დაჩები“ აქვს, სადაც ხშირად მიდიან ,,ფიქრთ გასართველად“. ჩემს მასპინძლებსაც აქვთ კოხტა სახლი ელიფსდალურში, რეიკიავიკიდან ასე საათნახევრის სავალზე. სხვათა შორის, ეს სახლი ჩემი მასპინძლების მშობლებს საკუთარი ხელებით აუშენებიათ.
იქ ჩასულს მართლაც რომ ენით აუწერელი სანახაობა გადამეშალა თვალწინ. ყველაზე მეტად კოტრასტმა გამაოცა: საზაფხულო სახლი მწვანეში იყო ჩაფლული, ზემოდან კი ყინულით დაფარული მთები დაგვცქეროდა.

ელიფსდალური

ჩემი მასპინძლები

ალბათ ვინც სკანდინავიის ქვეყნებშია ნამყოფი, შეამჩნევდა, რომ იქაური ცა უჩვეულოდ ლამაზი და მოწმენდილია. მაგრამ ისლანდიის თავზე ისეთი ლურჯი ზეცაა, რომ თავი ზღაპარში გეგონება. ერთი-ორჯერ ღრუბლების ცქერით გართულმა კისერი კინაღამ წავიმტვრიე ჩემი აღტაცება რომ გავუზიარე, მასპინძლებმა მითხრეს: მარტო შენ არ აღფრთოვანებულხარ ისლანდიის ცით. მსოფლიოს რომელი კუთხიდან აღარ ჩამოდიან მხატვრები, რომ აქაური პეიზაჟები დახატონო. კი ვინანე, რატომ მხატვარი არ ვარ-მეთქი, მაგრამ ბოლოს ფუნჯის და აკვარელების ნაცვლად ჩემს სამოყვარულო აპარატს დავავლე ხელი და მართალია სრულყოფილად ვერა, მაგრამ ასე თუ ისე მაინც მოვახერხე ისლანდიის მშვენიერი ცის ფირზე აღბეჭვდა.

რომ ვბრუნდებოდით, მინდვრებს ჩავუარეთ. აი, მაშინ დავრწმუნდი, რომ აქაურები ტყუილად არ იწონებენ თავს თავიანთი ცხენებით. ისლანდიური ცხენები ჩვეულებრივზე მომცრო ზომისანი არიან და კოხტები. რაღაც არაჩვეულებრივი ფერთა გამაა. ზოგს თავი სხვა ფერის აქვს, ტანი-სხვა ფერისა, ზოგსაც ნაცრისფერი ბეწვი შავად აქვს დაწინწკლული. რაც მთავარია, სუფთა სისხლისანი არიან. ქვეყანაში არსებობს კანონი, რომლის თანახმად ცხენი, რომელიც ისლნადიიდან გავა (ამა თუ შეჯიბრში მონაწილეობის მისაღებად და სხვ.) უკან ვეღარასოდეს დაბრუნდება. ამგვარად თავიდან იცილებენ სხვადასხვა დაავადებების გავრცელებას და ისლანდიური ცხენებიც ისეთივე ლამაზები და ჯიშიანები არიან, როგორებიც ასწლეულების წინ იყვნენ.

რეიკიავიკში დაბრუნებულებს გვახარეს ბიორკი- მთელს მსოფლიოში ცნობილი ისლანდიელი მომღერალი საქველმოქმედო კონცერტს მართავს ქალაქის ცენტრში, დასწრება უფასოა და ადგილები-დასწრებაზეოჟ მეც მეტი რა მინდოდა, მაშინვე იქით გავწიე.
კონცერტი ღია ცის ქვეშ გამართეს. პირველი, რაც თვალში მომხვდა, ის იყო, რომ ყოველ მეორე ადამიანს ტრადიციული ისლანდიური ჟაკეტი ან ჯემპრი ეცვა, მათ შორის მეც (ჩემმა მასპინძელმა მომიქსოვა). ეს ჯემპრები იმით გამოირჩევა, რომ უზომოდ თბილია (ისლნდიური ჯიშის თხის ბეწვისგან დამზადებული ძაფით ქსოვენ), ულამაზესი ორნამენტებითაა გაწყობილი და, რაც მთავარია, არც ერთი ნაკერი არ აქვს. აი, დაახლოებით ასე გამოიყურება ისლანდიური ჟაკეტისა და ცის კომბინაცია.

მოკლედ, კონცერტმა მშვენივრად ჩაიარა. ხალხი ბევრი იყო, უმრავლესობა-ტურისტები. ბიორკი და ბენდი, რომელიც ცოცხლად უკრავდა, უცნაურ ჭრელა-ჭრულა ტანისამოსში იყვნენ გამოწყობილები.

როგორც ყოველთვის, კარგად და ორიგინალურად იმღერეს და მეც ძალიან კმაყოფილი დავბრუნდი შინ.
რამდენიმე დღეში ჩემმა მასპინძლებმა ,,ოქროს სამკუთხედის“-ისლნადიის სამი ყველაზე მნიშვნელოვანი თვალსაჩინოების სანახავად წამიყვანეს. გეიზერებისა და ვულკანების სამყაროში მოგზაურობა იმდენად საინტერესო იყო, რომ ალბათ იქ მიღებული შთაბეჭდილებები ცხოვრების ბოლომდე გამყვება. ვინაიდან მოსაყოლი ბევრია, ,,ოქროს სამკუთხედს“ N-ICELAND -ის ცალკე თავს მივუძღვნი და დაწვრილებით გიამბობთ ყველაფერს.

პირველი ნაწილის დასასრული

To be continued…

თანაცხოვრება

2009-09-08T20:32:00.001+04:00

თანამცხოვრებლები
ან
თანამაცხოვრებლები
ან
ერთად მაცხოვრებლები
ეს არის ქართული შესატყვისი - სიტყვისა - samboere

Samboerskap ( Cohabitation) არის ქორწინების გარეშე ერთად ცხოვრების ფორმა ორ ადამიანს შორის . დღესდღეობით იგი ფართოდ გავცრელებულია სკანდინავიაში და ითვლება რომ ძალიან მოხერხებული და პრაქტიკული თანაცხოვრების ფორმაა.

50 % სკანდინავიაში დაბადებული ბავშვებისა სწორედ დაუქორწინებელი წყვილებისგან ჩნდება (მაშინ როცა დასავლეთ ევროპის ქვეყნებში მხოლოდ 10% -) და ბევრი წყვილი სწორედ ბავშვის გაჩენის შემდეგ ქორწინდება.

მიზეზი თუ რატომ ირჩევენ ადამიანები ასეთი თანაცხოვრების ფორმას - მრავალი შეიძლება იყოს :

ზოგს უბრალოდ საკუთარი თავის და პარტნიორის შემოწმება უნდა სანამ ოფიციალურად დაქორწინდებიან .
ზოგს ფინანსური მდგომარეობა არ უწყობს ხელს, ზოგს არ შეუძლია ლეგალურად გააფორმოს ქორწინება თუნდაც იმიტომ რომ პარტნიორიც თავისივე სქესისაა.
სხვა მიზეზებად შეგვიძლია ასევე განვიხილოთ - განქორწინებისგან და გადასახადებისგან თავის არიდება.
არსებობს ფსიქოლოგიური თვალსაქრისის მიზეზიც- ზოგიერთს უბრალოდ არ უნდა თავისი ურთიერთობა მართული იქნეს პოლიტიკური, რელიგიური თუ სხვა პატრიარქალური ინსიტუტებისგან .

ასეთ თანაცხოვრების ფორმას- რათქმაუნდა მოწინააღმდეგეებიც ჰყავს. მათ რიცხვში ძირირითადად რელიგიური და ფემინისტური ჯგუფებში შედის.

მათი ძირითადი არგუმენტი გახლავთ - რომ ასეთი თანაცხოვრება არასტაბილურია და ადამიანებს არ აძლევს უსაფრთხოების, ნდობის, სიმშვიდის და ბედნიერების იმ შეგრძნებას რაც ქორწინება.
არსებობს სტატისტიკაც , რომლის მიხედვით უმეტესეად ის წყვილები განქორწინდებიან, რომლებიც ქორწინებამდე ერთად ცხოვრობდნენ
და რომ დაუქორწინებელ წყვილებში უფრო მეტია - ავადმყოფობის , უბედურების და ძალადობის შემთხვევები.
ფემინისტების კიდევ ერთი არგუმენტი ის გახლავთ რომ - ასეთი სახის ურთიერთობა კაცებს აძლევთ - პასუხისმგებლობისგან გაქცევის საშუალებას .

ასეა თუ ისეა როგორც უკვე აღვნიშნე თანაცხოვრება ქორწინების გარეშე - სკანდინავიაში იმდენად პოპულარულია რომ - სპეციალური კანონებიც არსებობს - რომელიც არეგულირებს თანაცხოვრებაში დაბადებული ბავშვის უფლებებს და მშობლების მოვალეობებს განსაზღვრავს და ასევე კანონი ქონების გაყოფის წესების შესახებ.

თქვენ რას ფიქრობთ როგორ მოგწონთ ასეთი თანაცხოვრების ფორმა? როგორ გგონიათ საქართველოში როდის დამკვიდრდება ისე როგორც სკანდინავიაში? და თქვენთვის რა დადებით და უარყოფითი მხარე შეიძლება ჰქონდეს ?

სკანდინავიური ენები

2009-09-07T11:53:00.003+04:00

ენებს, რომლებზეც სკანდინავიაში საუბრობენ - ჩრდილო გერმანიკული ენები(გერმანიკულ ენათა ჯგუფი) ჰქვიათ. მასში შედის დანიური, შვედური, ნორვეგიული, ისლანდიური და ფარერული. ეს ენების ჯგუფი თავისმხრივ ორ ნაწილად იყოფა დასავლეთ და ღმოსავლეთ სკანდინავიურად.

ჩრდილოეთ-გერმანიკული ენები:

დასავლეთ სკანდინავიური :დანიური ენა, შვედური ენა, გოტლანდური ენა;

აღმოსავლეთ სკანდინავიური :ფარერული ენა, ისლანდიური ენა, ნორვეგიული ენა

ნორვეგიული, დანიური და შვედური საკმაოდ გვანან ერთმანეთს. ამ ენებზე მოსაუბრეებს შეუძლიათ კიდეც ელაპარაკონ ერთმანეთს და გაუგონ. ასევე შეუძლიათ ერთმანეთის ენაზე წიგნების და გაზეთების კითხვა . თუმცაღა ამ სამი ენიდან - ყველაზე შუალედური მაინც ნორვეგიულია , ანუ ნორვეგიელებს უფრო მეტად შეუძლიათ დანიურის და შვედურის გაგება , ვიდრე შვედებს და დანიელებს ერთმანეთის.
ისლანდიური ენის გაგება - უფრო ძნელია. ისლანდიური იმ ენას გავს რომელზეც ჩრდილოეთის ხალხები მრავალი წლების წინ საუბრობდნენ. ისლანდიელებმა გადაწყვიტეს რომ დაიცვან თავიანთი ძველი ენა. მათ არ სურთ ენაში ახალი სიტყვების მიღება , ამიტომ ყველა საერთაშორისო სიტყვას - თავიანთ შესატყვის უძებნიან. ნორვეგიელებმა , შვედებმა და დანიელებმა კი პირიქით უამრავი სიტყვა მიიღეეს გერმანული, ინგლისური და ფრანგული ენებიდან.
ფინური საერთოდ არ მიეკუთვნება ჩრდილოგერმანიკულ ენათა ოჯახს. იგი უფრო უნგრულ და ესტონურ ენებს ენათესავება. შესაბამისად შეუძლებელია სკანდინავიელი ხალხებისთვის მისი გაგება. სამური ენაც წააგავს ფინურს , რომელიც მშობლიურ ენას წარმოადგენს -ნორვეგია-დანია-შვედეთში მცოხვრები სამებისთვის.

პირადად ჩემი გამოცდილებიდან შემიძლია ვთქვა რომ რომელიმე სკანდინავიურ ენაზე თუ საუბრობ არ დაიკარგები(ფინურის გარდა) . მიუხედავად იმისა რომ ყველა ენას სრულიად განსხვავბული გამოთქმის მანერა აქვს და ხშირად სიტყვებიც საკმაოდ განსხვავებულია- მეც კი მოვახერხე ჩემი ნორვეგიულის ცოდნით დანიელებთან საუბარი :)

p.s.სკანდინავიური ენების წარმოშობა და ურთიერთზემოქმედება - კიდე ცალკე თემაა და მცირე ისტორიულ მიმოხილვასაც ითხოვს. ამიტომ შემდეგისთვის გადავდე.

"შიშვლად გარუჯვის ხელოვნება" ანუ ნუდისტური პლაჟები

2009-09-02T19:34:00.000+04:00

ნუდისტური პლაჟები სკანდინავიისთვის - რათქმაუნდა არაფერი უჩვეულო არ გახლავთ. დანიაში - 4.500 კილომეტრზე არის გადაჭიმული პლაჟი ნუდისტების და ნატურალებისთვის , ნორვეგიას 20 ზე მეტი ნუდისტური პლაჟი ხოლო შვედეთს 60 აქვს.

თუ პლაჟზე დაგხვდებათ ნიშანი CO (clothes optional)- უნდა იცოდეთ რომ ამ პლაჟზე შეგხვდებათ როგორც საცურაო კოსტუმიანი ასევე მათ გარეშე მოარული ხალხიც.

სკანდინავიაში ზოგადად ითვლება რომ ტანსაცმლის გარეშე გარუჯვა და ცურაობა- საერთოდ არ არის ეროტიკული და სექსუალური . თუმცაღა იმისათვის რომ ვინმეს დისკომფორტი არ შეექმნას - არსებობს ნუდისტური პლაჟები.

დანიაში თითქმის არავითარი განსხვავება არ არის ჩვეულებრივ და ნუდისტურ პლაჟს შორის- თუ კარგი მზიანი ამინდია დანიის ჩვეულებრივ პლაჟებზეც არ აცვიათ საცურაო კოსტუმები.

თქვენ რამდენად მოგწონთ "თავისუფალი სხეულის კულტურა"და რამდენად წახვიდოდით საქართველოში ნუდისტურ პლაჟზე ( ჩემი იმფორმაციით ასეთი არსებობს)?

პირადად მე ერთხელ მოვხვდი ნორვეგიაში სრულიად შემთხვევით და საკმაოდ შოკისმომგვრელი რეაქცია მქონდა -მოხუცი ნუდისტების დანახვისას- მაგრამ ეს ალბათ უფრო მოულოდნელობის ეფექტის გამო :)

The Scandinavian Naturist Portal

Matpakke

2009-08-30T13:44:00.004+04:00

Matpakke- არის წინასწარ გამზადებული საჭმელი - (უმეტესად ბუტერბროდი) სკოლაში, სამსახურში ან ექსკურსიებზე წასაღებად.
სიტყვასიტყვით - Mat- საჭმელს- ხოლო pakke- პაკეტს, ცელოფანს, ჩადებას, შეფუთვას ნიშნავს.
ანუ ქართულად თუ გადმოვთარგმნით- დაახლოებით ასეთი მნიშვნელობა ექნება- შეფუთული საჭმელი .
ქართულად - ცოტა არ იყოს და უშინაარსოდ ჟღერს- მაგრამ სკანდინავიაში , განსაკუთრებით კი ნორვეგიაში - ამ სიტყვას ყოველდღიურად იყენებენ ( რაღათქმაუნდა არა მხოლოდ სიტყვას).

ტიპიური ნორვეგიული მათპაქე შედგება პურის ნაჭრების,ბოსტეულის , ყველის , ძეხვის ან ლორისგან.
ნორვეგიულ სკოლებში ბავშვებს საჭმელი სახლიდან მიაქვთ. არის სპეციალური შესვენებები სადაც ორგანიზებას უწევენ მათპაქეს ერთდროულად მირთმევას.

მათპაქე -ს ტრადიცია ს 1930 -იანი წლებში ჩაეყარა საფუძველი და მას შემდეგ ნორვეგიული კულტურის განუყოფელ ნაწილად იქცა. გამოკითხვაში -თუ რომელია ტიპიური ნორვეგიული სიტყვა - მათპაქემ მესამე ადგილი დაიკავა.

The Bothersome Man

2009-08-28T13:28:00.001+04:00

The Bothersome Man (Den brysomme mannen)

გამოშვების თარიღი - 24 აგვისტო 2007 (აშშ)
ჟანრი - დრამა, კომედია,მისტიკა
სცენარისტი Per Schreiner
პრიზი 10 ჯილდო 3 ნომინაცია

რეჟისორი - Jens Lien ( 90-ანებში იგი წავიდა ინგლისში როკენროლის დასაკრავად და იქიდან დაბრუნდა სამშობლოში როგორც კინორეჟისორი და ლონდონის საერთაშორისო კინოსკოლის კურსდამთავრებული. დაიწყო მოკლემეტრაჟიანი და კომერციული ფილმებით და შემდეგ უკვე 2006 წელს გადაიღო პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი Den brysomme mannen)

danger danger danger

ვინც ფილმის ნახვას აპირებს - ვურჩევ არ წაიკითხოს!

შინაარსი - ფილმის მთავარი გმირი 42 წლის ანდრეასი აღმოჩნდება სრულიად უცხო ქალაქში მალე გაირკვევა რომ მას აქვს კარგი სამსახური, კარგი სახლი და საცოლეც კი ჰყავს. ერთი შეხედვით ანდრეასს აწყობილი აქვს ცხოვრება და ყველაფერი კარგადაა მაგრამ ცოტახანში იგი მიხვდება რომ აქ რაღაც ისე არ არის როგორც უნდა იყოს. ამ ქალაქში ყველა ადამიანი თავაზიანია, ყველა იღიმის, მაგრამ არავის აქვს გრძნობები- ვისაც აქვს ის ან თავს იკლავს ან პოლიცია აპატიმრებს ან საგიჟეთში მიჰყავთ. ირგვლივ გამეფებულია საშინელი მატერიალიზმი . ანდრეასი გადაწყვეტს ქალაქიდან გაპარვას -მაგრამ აღმოაჩენს რომ არ არსებობს ქალაქიდან გასასვლელი გზა.
ანდრეასისთვის მნიშვნელოვანი აღმოჩნდება ჰუგოსთან შეხვედრა , რომლის ფარდულშიც
-საიდუმლო ხვრელია, საიდანაც მხიარული მუსიკა და ნამცხვრის სურნელი იფრქვევა.
ანდრეასი შეიმუშავებს ქალაქიდან გაქცევის გეგმას.

ფილმის გადაწერა

renewed old post!

სკანდინავიური დასვენება სამხრეთში

2009-08-27T17:29:00.004+04:00

სკანდინავიელი ხალხი განსაკუთრებით გამოირჩევა მოგზაურობის სიყვარულით. მითუმეტეს როცა საქმე არდადეგებს და შვებულებას ეხება.

ამას უამრავი მიზეზი აქვს და რაღათქმაუნდა ერთერთი ყველაზე მთავარი კლიმატია - ზამთარშიც და ზაფხულშიც სკანდინავიელი ხალხი სამხრეთის ქვეყნებს განსაკუთრებით ეტანება, ასე მოხდა წელსაც.

წლევანდელ საზაფხულო არდადეგების გამოკვლევებმა დაადასტურეს რომ სკანდინავიაში
პირველ ადგილას ნორვეგიელები არიან- სამხრეთის ქვეყნებში დასვენების რაოდენობით.

განსაკუთრებულად აქტიურები აღმოჩდნენ -ოჯახები 12 წლამდე ბავშვებით.

ზაფხულის ყველაზე პოპულარული სამოგზაურო ადგილი ბავშვებიანი ოჯახებისთვის აღმოჩნდა:

1. მალიორკა

2. კრეტა

3. როდოსი

4. თურქეთი

5. კვიპროსი

მოკლედ სკანდინავიელი ექსპერტების ვარაუდი რომ წლევანდელი ეკონომიკური კრიზისის გამო - საზვღვარგარეთ დამსვენებელთა რიცხი საგრძნობლად შემცირდებოდა - არ გამართლდა,. უფრო მეტიც ტურისტული კომპანიები აცხადებენ რომ წინა წელთან შედარებით დამსვენებელთა რიცხვმა 25 % ით მოიმატა.

P.S.საინტერესოა საქართველოში რა სახის მონაცემები გვექნება წლევანდელ ზაფხულს.

P.S.პ.ს. სკანდინავიიდან ჩადიან თურქეთში და მე აქ ორ ნაბიჯში ვერ წავსულვარ- ესაა ცხოვრება? :)

ველოსიპედების ქალაქი

2009-08-26T19:00:00.002+04:00

ინტერნეტში ბოდიალისას ერთ ძალიან მაგარ ბლოგს წავაწყდი.
http://www.copenhagenize.com

დანიის დედაქალაქი კოპენჰაგენი ერთ-ერთი პირველი ქალაქია მსოფლიოში - ველოსიპედების სიმრავლის მხრივ.

დანიელი ხალხის განსაკუთრებულ სიყვარულს ველოსიპედების მიმართ- ამ საიტის თვალის შევლებითაც მიხვდებით.

რა თემას აღარ წააწყდებით აქ : როგორ იაროთ ქალაქში, როგორი ველოსიპედი შეარჩიოთ, როგორი ქუდი იყიდოთ, რა არის მნიშვნელოვანი ველოსიპედით სიარულისას, რატომ არის კარგი ველოსიპედი ჯანმრთელობისთვის და ა.შ.

მაგალითისთვის რამდენიმე თემა :

- The Art of Walking Bicycles

- Driving Kills - Health Warning Labels for Cars
- Denmark Promotes Walking Helmets

- The World's Most Bicycle-Friendly Cities List

- 18 Ways of Knowing That You Have Bike Culture

- Cyclists Can Breathe Easy

- Cyclists Make Better Shoppers

- Cycle Helmets & Other Religious Symbols

- Bikes We Like

ყველაზე მეტად ველოსიპედების ტიპების სიმრავლემ მომხიბლა- საბავშო, კალათით, დასაჯდომი, დასაწოლი, ფურგონიანი - ყველა ფერისა და ზომის :

ეს კი პატარა მუსიკალური ფილმი ველოსიპედების ქალაქის შესახებ

ამ ბლოგმა კოპენჰაგენის და ველოსიპედის სიყვარული ერთი-ორად გამიმძაფრა .ამიერიდან ხშირი სტუმარიც გავხდები.ვფიქრობ თქვენთვისაც საინტერესო უნდა იყოს- ის ,ვისაც ველოსიპედი ჰყავს -ბევრ საინტერესო და პრაქტიკულ რჩევებს მიიღებს , ვისაც არ ყავს კი - აუცილებლად მოუნდება .

მე კი ჩემის მხრივ ვინატრებ რომ მალე თბილისში- შემცირდეს მანქანების რაოდენობა და იმატოს ველოსიპედებისამ, გაკეთდეს ველოსიპედებისთვის სპეციალური ბილიკები და ნიშები და საქართველოშიც შემოვიდეს ველოსიპედის კულტურა.

შვედური ოჯახი ანუ "ერთად"

2009-08-25T19:44:00.004+04:00

ამ პოსტში მე არ ვისაუბრებ იმ განსაკუთრებულ მოვლენაზე თუ ფენომენზე როგორიც "შვედური" ოჯახია , რადგან ლუკას მუდისონის ფილმი "ერთად" ამას ჩემს მაგივრად გააკეთებს.

ვინ არის ლუკას მუდისონი?

იგი გახლავთ გამოჩენილი შვედი კინორეჟისორი.
დაიბადა 1969 წლის 17 იანვარს, სამხრეთ შვედეთში (სკონე).
ბერგმანის შემდეგ არის ახალი თაობის პირველი შვედი რეჟისორია, რომელსაც დიდი საერთაშორისო აღიარება ხვდა წილად.
მან ოთხჯერ მოიპოვა შვედეთის კინოაკადემიის პრიზი "ოქროს ხოჭო" (Guldbagge) და რათქმაუნდა მიღებული აქვს უამრავი ჯილდო სხვადასხვა კინოფესტივალებზე.

რა ფილმებით შეიძლება იცნობდეთ მას?

Show Me Love (Fucking Åmål) (1998)"მაჩვენე სიყვარული"
Together (Tillsammans) (2000)"ერთად"
Lilya 4-ever (Lilja 4-ever) (2002)"ლილია 4ever"
Terrorists: The Kids They Sentenced (Terrorister - en film om dom dömda) (2003)"ტერორისტები - ფილმი სიკვდილმისჯილებზე"
A Hole in My Heart (Ett hål i mitt hjärta) (2004)"ნახვრეტი ჩემს გულში"
Container (2006)"კონტეინერი"
Mammoth (2009) "მამონტი"

მიუხედავად იმისა რომ ზემოთჩამოთვლილ ფილმებზეც ბევრია სათქმელი - დღეს ფილმზე " ერთად" შევაჩერებ თქვენს ყურადღებას :

plot: "ფილმის მოქმედება ვითარდება 70-იან წლებში. ”ერთად” - ესაა კომუნა სადაც მეგობრლად ცხოვრობს ჰიპების ჯგუფი. მისი წევრები სექსუალური რევოლუციის მომხრენი არიან და გამოდიან ურთიერთობების სრული თავისუფლების მხარდასაჭერად, ყველანაირი ”ცრუმორწმუნეობის” გმობით და ბრძოლით ბურჟუაზიული წყობილების წინააღმდეგ. კომუნის ცხოვრება გამოდის თავის, ისედაც გიჟური რიტმიდან, იმ დროს როდესაც მის ერთ-ერთ წევრთან საცხოვრებლად ”ნორმალური” სამყაროდან მისი და გადმოდის ორ ბავშვთან ერთად და რომელსაც ხანდახან თავის ლოთი ქმარი წაადებს ხოლმე.
რეჟისორი ჰიტისა ”მიჩვენე სიყვარული”, ლუკას მუდისონი, გვიწვევს ახლოს გავიცნოთ ისეთი განუმეორებელი მოვლენა როგორიც ”შვედური ოჯახია”.

როლებში: ლიზა ლინდგრენი, მაიკლ ნიუკვისტი, ემა სამუელსონი, სემ კესელი, გუსტავ ჰამარსტენი, ანია ლუნკვისტი, ჯესიკა ლიედბერგი, ოლა ნორელი

ჯილდოები:

- "ჟიურის პრიზი" ფილადელფიის მსოფლიო კინოს ფესტივალზე 2001 წელს
- ვენეციის 57-ე საერთაშორისო კინოფესტივალის მონაწილე 2000 წელს
- "ვერცხლის დელფინი" "საუკეთესო რეჟისორ" Tria-ს ფესტივალზე (პორტუგალია) 2001
- "ვერცხლის დეზი" FLANDERS-ის ფესტივალზე გენტში (ბელგია) 2000
- ფეპრესის პრიზი "საუკეთესო ნორდიკული ფილმისთვის" სტოკჰოლმის ფესტივალზე 2001
- "ჟიურის სპეციალური პრიზი" და ნომინაცია გრან-პრიზე პარიზის ფესტივალზე 2001
- 4 ჯილდო, კატეგორიების ჩათვლით: "საუკეთესო რეჟისორი", "საუკეთესო სცენარისტი" - ლუკას მუდისონი და "საუკეთესო მსახიობი" - მაიკლ ნიუკვისტი ხიხონის ფესტივალზე (ესპანეთი) 2000
- პრიზი კატეგორიაში "ახალი რეჟისორული სახე" - დამდგმელ ლუკას მუდისონს სიეტლის კინოფესტივალზე 2001

ჩემი რჩევა იქნება აუცილებლად ნახოთ ეს კომიკური დრამა (ან პირიქით)-
საინტერესო და კომიკურ სიუჟეტთან და გმირებთან ერთად - ფილმში გამოყენებული საუნტრეკებიც (მათ შორის აბბას სიმღერა)- მას ერთი-ორად ახალისებს და სანახაობითს ხდის.

საქართველო-შვედეთი

2009-08-24T19:39:00.001+04:00

გადავწყვიტე ბლოგზე პირველი სპორტული იმფორმაცია დავდო.

26 აგვისტოს საქართველოს კალათბურთის ნაკრები შვედეთის ნაკრებს ხვდება - ჩვენთან სპორტის სასახლეში.

მიუხედავად იმისა რომ ჯგუფში ლიდერები ვართ - შვედებთან გამარჯვება ძალიან მნიშვნელოვანია ჩვენთვის.

აქ კი სპორტულ ექსპერტებს დავესესხები :

"20–ით კი არა, 2 ქულითაც რომ მოვუგოთ 26 აგვისტოს შვედებს, ჯგუფში პირველ ადგილს ხომ ვიკავებთ და პლუს ამას, პრაქტიკულად გადაწყდება, რომ პლეი ოფში, ანუ A დივიზიონში გადასასვლელ ორრაუნდიან ბრძოლაში ბელარუსს ვხვდებით. თუკი შვედებს მართლაც 2 ქულით მოვუგეთ, ბურთების შეფარდება შვედებზე 94–ით უკეთესი გვიხდება და ბოლო ტურში, როცა საქართველო ისვენებს, სკანდინავიელებმა რომ გვაჯობონ, მინიმუმ 95 ქულით უნდა დაამარცხონ ლუქსემბურგელები. ხოლო რაც მეტით მოვუგებთ შვედებს, მათ ბენილუქსელების დამარცხება მით უფრო მეტით სხვაობით დასჭირდებათ. 95 და მეტი სხვაობით ლუქსემბურგის დამარცხება კი, ალალად ვთქვათ და შვედეთისთვის არარეალურია. შვედების გადასწრება კი იმისთვის გვჭირდება, რომ პლეი ოფში ბობოქარ მონტენეგროს ავერიდოთ."

თურმე ნუ იტყვით და სლოვაკეთის ნაკრებთან ერთად შვედი მზვერავიც ჩამოსულა - შვედ მზვერავში -შვედეთის ნაკრების ასისტენტი მწვრთნელი იოან ლინდი იგულისხმება : "თავგადაპარსული შვედი ერთი შეხედვით შეიმჩნეოდა სლოვაკებს შორის, თანაც ქურთუკზე წარწერა ჰქონდა: SVERIGE – ანუ შვედეთი. "

საქართველო-სლოვაკეთის მატჩის შემდეგ(სადაც საქართველომ დიდი სხვაობით მოიგო), თურმე იონ ლინდს "თვალები გაფართოებოდა" და იქვე დაიჩივლა "ყველაფერი იქითკენ მიდის, რომ პლეი ოფში მონტენეგროსთან მოგვიწევს თამაშიო"

რა იქნება - არ ვიცი მაგრამ მე კი წარმატებებს ვუსურვებ საქართველოს ნაკრებს - თქვენ კი მოგიწოდებთ -მათი გულშემატკივრობისკენ. (შვედეთი მიყვარს , მაგრამ სამშობლო უფრო : )

ექსპერიმენტი N2 (ისლანდია)

2009-08-22T14:09:00.002+04:00

ადრე ჩავატარე ასეთი ექსპერიმენტი შვედეთზე
( იხილეთ აქ )
ახლა იგივეს ვაკეთებ ისლანდიაზე–
ინტერნეტი გადავქექე და რამდენიმე ყველაზე საინტერესო ბმული ქართულ ნეტ–სივრცეში – ისლანდიის შესახებ – ამოვარჩიე.
უმრავლესობა იმფორმაციებისა – მიეკუთვნებოდა სპორტს(ფეხბურთს,რაგბს) და ისლანდიელ მომღერალს– ბიორკს– თუმცა საინტერესო და განსაკუთრებით აღსანიშნავი –ვფიქრობ არცერთი არ იყო.

ამიტომ სულ 3 ბმულის –გაზიარება გადავწყვიტე:

ისლანდიური ძაღლი
ამონარიდი : "წარმომავლობა. ისლანდიური ძაღლი წარმოშობილია ნორვეგიელ კოლონისტთა ძაღლებისაგან, რომლებიც ძველ დროს ცხოვრობდნენ ისლანდიაში. XX საუკუნის დასაწყისში იგი პრაქტიკულად გაქრა შავი ჭირის ეპიდემიის შედეგად, თუმცა ისლანდიელმა და ინგლისელმა მეძაღლეებმა შეძლეს ამ ჯიშის აღდგენა."
განსაკუთრებით ეს აბზაცი მომეწონა :
"შენიშვნა. სავარაუდოდ, თავისი ისლანდიური წარმოშობის გამო, ეს ძაღლები საკმაოდ ცოტას ჭამენ და ძალიან უყვართ თევზი."

ძველი ისლანდიური სიმღერები ღმერთებსა და გმირებზე

მაგალითისთვის ერთ –ერთი სტრიქონი :

"ვალჰალას დაჰყივის
ასებს გულინკამბი
და გმირებს აღვიძებს -
ოდინის ლაშქარსა;
მამალი მეორე,
ფერად შავწითელა,
დგას ჰელის დარაზთან
და პირველს ხმას აწვდენს. "

Hallgrímskirkja ისლანდიის ყველაზე დიდი ეკლესია

"ისლანდიის ყველზე დიდი
ეკლესია სახელად Hallgrímskirkja, კუნძულ რეიკ იავიკზე მდებარეობს. მისი სიმაღლე 74.5 მეტრია და იგი მთელს ისლანდიაში მესამე ყველაზე მაღალი შენობაა. ეკლესიას სახელი ისლანდიელი პოტეის და მქადაგებლის Hallgrímur Pétursson საპატივსაცემულოდ უწოდეს. ამ ეკლესიის არქიტექტორს მის ასაშენებლად 38 წელი დაჭირდა და ის პრემიით დააჯილდოვეს. ეს ეკლესიას მსოფლიოში ერთ ერთ ყველაზე დიდ ეკლესიანდ არის აღიარებული."

გამოდი ტყიდან! გამოდი და მომესალმე!

2009-08-19T16:04:00.005+04:00

დღეს ნორვეგიულის საბუთებში ვიქექებოდი და უცბად ჩემს გადათარგმნილ ნორვეგიულ– მოლექსო რაღაცას წავაწყდი. რომ წავიკითხე გავსკდი სიცილით და გამახსენდა ნორვეგიულის მეორე დონის წიგნში ჩაწერილი ეს ლექსი. თუ სწორად მახსოვს ის თავი ტროლებს ეხებოდა – ეს ლექსი რატომ ეწერა იქ არ ვიცი. ის საცოდავი ქსეროქსის ფურცელიც გამახსენდა –ძლივს რომ ჩანდა ნაწერი და ის საცოდავი აუდიტორიაც (უნივერსიტეტის მე–9 კორპუსში) სიცივით რომ ვკანკალებდით. სიამოვნებით დავიწყებდი ახლა ნორვეგიულის შესწავლას – ახალ გარემონტებულ აუდიტორიაში(სკანდინავიის ცენტრში), რომელიც ყველა აუცილებელი ატრიბუტიკით არის აღჭურვილი. მშურს მათი – ვინც ახლა იწყებს :)

ცოტა თემას გადავუხვიე – ამაზე ვრცლად სხვა დროს დავწერ.

ახლა კი თავად ლექსი :

გამარჯობა ტყის სიღრმეში მყოფო!
მანდ ხარ ტყის სიღრმეში?
იმალები ტყის სიღრმეში და
გამოსვლა არ გინდა?
გამოდი, შენ რომ იმალები მანდ ,
ტყის სიღრმეში და გამოსვლა რომ არ გინდა!
მე მინდა მოგესალმო და გელაპარაკო და
კიდე მინდა რომ გაგიცნო.
მე ვფიქრობ რომ სისულელეა
ტყის სიღრმეში რომ იმალები და რომ
არ შეგიძლია ჩემი დანახვა
და ის რომ მე ვდგავარ აქ გარეთ , გზაზე
და არც მე შემიძლია შენი დანახვა
- რადგან თუ კი ჩვენ არ შეგვეძლება ერთმანეთის ნახვა
და ერთმანეთთან ლაპარაკი -
მაშინ ალბათ საშინელი აზრი გვექნება
ერთმანეთზე
შენ გეგონება რომ მე ქურდი ვარ
და მეც მეგონება რომ ქურდი ხარ.
შენ იფიქრებ რომ მე დიდი, საშიში და ძლიერი ვარ და შენი ცემა მინდა
და მეც ვიფიქრებ რომ შენ დიდი , საშიში და ძლიერი ხარ და ჩემი ცემა გინდა
და შენ იფიქრებ რომ -შეგაფურთხებ
და მეც ვიფიქრებ რომ-შემაფურთხებ
და ასე ვდგავართ შორს, ძალიან შორს ერთმანეთისგან და
ვფიქრობთ სულელურ , საშინელ რაღაცეებს ერთმანეთზე.
ამიტომ გიყვირი ახლა,
ამიტომ ვყვირი ასე ხმამაღლა :
გამოდი ტყიდან!
გამოდი და მომესალმე!

რას ამბობ? -არ გინდა?
არ შეგიძლია?
გინდა მე მოვიდე შენთან?
ჰო, მაშინ მოვდივარ.
მე მოვდივარ.

პ.ს. ნუ გამკიცხავთ – არც ნორვეგიული ვერსია გამოირჩეოდა დიდი მხატვრული ღირებულებით, უბრალოდ ნორვეგიულად უფრო კარგად ჟღერდა რათქმაუნდა.

რა კავშირი აქვთ ნორვეგიელებსა და სვანებს?

2009-08-18T21:12:00.005+04:00

ამ პოსტიდან შეიტყობთ:

რა საერთო აქვს ნორვეგიელებს და სვანებს
როგორ ხუმრობენ შვედები -მეზობელ ნორვეგიელებზე
რატომ შემომციცინებდნენ შვედი ლექტორები თვალებში -ნორვეგიის ხსენებისას
და როგორ გავს -ქართული კუთხეთშორისი მენტალიტეტი - ზოგად-სკანდინავიურს.

***

დავიწყებ პირდაპირ ამბიდან

ერთხელაც ვზივარ შვედეთის საზოგადოებრივი მოწყობის ლექციაზე (შვედეთი,საზაფხულო სკოლა) და ჩემი ლექტორი შვედეთის სოციალურ მდგომარეობაზე მსხვილ–მსხვილ წინადადებებს აცხობს , რათქმაუნდა შედარებების სახით მეზობელი სკანდინავიის ქვეყნების სოციალური მდგომარეობასაც ეხება. ერთერთი ასეთი შედარების დროს – უცბად გადაწყვეტს რომ ანეკდოტი მოგვიყვეს (იუმორის გრძნობით გამოირჩეოდა) , თანაც ნორვეგიელებზე !

"თქვენ იცით ნორვეგიელები ნათურას როგორ აკეთებენ ? ერთი ნორვეგიელი ადის მაგიდაზე და ოთხი ატრიალებს მაგიდას "

აუდიტორიაში სრული ქაოსია– ყველა კვდება სიცილით, ლექტორიც ხარხარებს– მხოლოდ მე ვზივარ თვალებგაშტერებული და პირდაბჩენილი და თავში ათასი ფიქრი მიტრიალებს:

ვაჰ ვფიქრობ– რანაერად ვითომ მთის ხალხი გავს ერთმანეთს ? იქნებ სვანებზე ანეკდოტები ნორვეგიულიდან თარგმნეს ? როგორ მოხდა რომ ამ განსხვავებულ ერებში ერთნაერი ანეკდოტი არსებობს?!

გაოცებამ რომ გადამიარა გავიფიქრე სხვა მსგავსი ანეკდოტებიც მომეყოლა , რომელიც ჯერ ალბათ არ იცოდნენ რომ ნორვეგიელებს ეხებოდა (ან იცოდნენ კიდეც)

მაგალითად როგორ წველავენ ძროხას – მაგრამ სიტყვა მოწველა ვერ გავიხსენე შვედურად, მერე ვიფიქრე ნასოსზე მომეყოლა– მაგრამ ვერც ნასოსი გავიხსენე, – ნაყინს როგორ ჭამენ ეგეც გამახსენდა – მაგრამ გადავიფიქრე მოყოლა "პახაბნურია–მეთქი".

აუდიტორია რომ ჩაწყნარდა და მე რომ ისევ გაოცებული ვიჯექი – ლექტორმა ჩემსკენ გამოიხედა და ძალიან შეწუხებულმა მკითხა ხომ არ მეწყინა ნორვეგიელებზე ასეთი ხუმრობა ( იცოდა რომ ნორვეგიულიც ვიცოდი და ისიც იცოდა რომ შვედეთში ნორვეგიიდან ჩავედი და ალბათ ისიც ადვილად შესამჩნევი იყო რომ შვედურში გამუდმებით ნორვეგიულ სიტყვებს ვურევდი– როგორც ჩანს ამიტომაც დამისვა ეს კითხვა)– მე რათქმაუნდა მივუგე რომ არა , რა სისულელეა.

ეს ფაქტი დღემდე ამოუხსნელი რჩება ჩემთვის –მაგრამ სწორედ ამ ანეკდოტით (და კიდე სხვებითაც) მივხვდი როგორ აღიქვამენ შვედები ნორვეგიელებს და რა სახელი აქვთ მათ სკანდინავიაში.

ასე რომ სადაც წახვალ იქაურ ანეკდოტებს გაეცანი– თუ გინდა ჩაწვდე ეროვნულ ხასიათსო!–მითქვამს მე :)

მე დინა ვარ

2009-08-17T15:22:00.003+04:00

გუშინ გადავქექე ფილმების საიტები - რამე საინტერესოს საპოვნელად და ბოლოს რომ ვერაფერი ვნახე - რამდენიმე ფილმი გადმოვწერე -ცდა ბედის მონახევრეას-პრინციპით. ერთ-ერთი მათგანი ”I am Dina" იყო- თვალი რომ გადავავლე პირველ კადრებს- ისეთი ლამაზი ბუნება შემომეფეთა რომ გავიფიქრე აშკარად სკანდინავიაშია გადაღებულითქო. არც შევმცდარვარ.
”მე დინა ვარ” - არის2002 წელს დანიელი რეჟისორის Ole Bornedal-ის მიერ გადაღებული ნორვეგიულ-შვედურ-დანიური ფილმი. იგი დაფუძნებულია ნორვეგიელი მწერლის Herbjørg Wassmos -ის წიგნზე ”დინას წიგნი”.
ქართულ საიტებზე ფილმის შინაარსი სხვადასხვანაერდ არის გადმოცემული და და ფაქტებიც დამახინჯებულია.
აი მაგალითად
ბუდე, ავოე და გოლი-

დინა ჯერ კიდევ ძალიან პატარა იყო, როდესაც მის გამო უბედური შემთხვევა მოხდა და მამამ მასზე სამუდამოდ უარი თქვა. გოგონა სრულ მარტოობაში ცხოვრობდა და მასზე მხოლოდ ოჯახის მეგობარი, ჯეიკობი ზრუნავდა. გოგონა ულამაზესი გახდა, თუმცა ის ყველასთვის უცნაურ ადამიანად რჩებოდა, რომლისგანაც ყველაზე დაუჯერებელი საქციელიც კი მოსალოდნელი იყო. მასზე უზომოდ შეყვარებული ჯეიკობი, ყველაფრის მიუხედავად დინას ცოლად ირთავს...

hop.ge

დინა ჯერ კიდევ პატარა იყო,როდესაც მის მიერ გამოწვეულმა უბედურმა შემთხვევამ მამა იმსხვერპლა.გოგონა ცხოვრობდა მარტოობაში,ოჯახის მეგობრის-ჯეიკობის ზრუნვამ შეძლო გაეჩერებინა მისი პროგრესირებული უგუნურობა.დინა გაიზარდა და გალამაზდა,მაგრამ ის მაინც ყველასთვის უცნაურ გოგონად დარჩა,მისგან მხოლოდ დაუჯერებელ საქციელს უნდა ველოდოთ.ამის მიუხედავად,დინაზე შეყვარებულ ჯეიკობს ეს ვითარება სულაც არ აშინებს და მიუხედავად მისი საზოგადოებრივი და ასაკობრივი სხვაობისა დინას ცოლად მოიყვანს,რაც დიდ უბედურებას მოუტანს ორივეს...

მოკლედ დავანებოთ ამ შინაარსებს თავი - უბრალოდ ვიტყვი , რომ
მოქმედება ჩრდილოეთ ნორვეგიაში მიმდინარეობს -მთავარი გმირი გახლავთ გოგო, რომელსაც დედა უბედური შემთხვევის გამო დაეღუპება(რომელიც მისგან იქნა გამოწვეული). დედის დაღუპვის შემდეგ მამა უარს იტყვის გოგონაზე, რადგან მას აბრალებს ცოლის სიკვდილს. დინა რამდენიმე ხანს მარტოობაში დაჰყოფს და გარკვეული ფსიქოლოგიური აშლილობა ეწყება- დანარჩენი ჯობს თქვენ ნახოთ , რადგან გადმოცემა ძნელია.
ფილმის რელიეზებში წერია რომ დრამა და მელოდრამაა, თუმცა მე მისტიკასაც მივაკუთვნებდი.
გარდა იმისა რომ ფილმი საინტერესოდ საყურებელია და გარდა იმისა რომ მარია ბონევი განსაცვიფრებლად მომხიბვლელი - ფილმში უამრავი ლამაზი კადრია- მთები , ტბები და ნორვეგიული ბუნების სურათები - ფილმს ერთი-ორად ყურებადს ხდის.

სულ დამავიწყდა იმის აღნიშვნა რომ ჟერარ დეპარდიე თამაშობს ერთერთ მთავარ როლს

გადმოსაწერი ლინკი

სკანდინავიური სიყვარული: კიბორჩხალები და კრევეტები

2009-08-15T20:01:00.002+04:00

ვერასდროს ვიტანდი დასანახად ამ არსებებს მანამ სანამ არ გავსინჯე.
ეს რაღათქმაუნდა სკნადინავიაში მოხდა, სადაც ზღვის პროდუქტების კულტია და თვზთან ერთად კიბორჩხალები და კრევეტები დიდ პატივში ჰყავთ :)
პირველად ნორვეგიაში გავსინჯე მარინადში ჩადებული კიბორჩხალის ხორცი (პოპულში ვნახე თითქმის ისეთივე, მაგრამ მთლად ისეთი გემრიელი ვერაა)-ისე მომეწონა რომ ხშირად ვყიდულობდი და დილა-საღამოს მივირთმევდი. ბერგენის ცენტრში გაშლილ თევზის ბაზრობაზეც ხშირად გავივლიდი ხოლმე უნივერსიტეტის შემდეგ დამშეული -რათა კიბორჩხალის ხორცისგან დამზადებული გემრიელი ბუტერბროტი დამეგემოვნებინა.
მოკლედ შვედეთში ჩასვლამდე კიბორჩხალის ხორცი უკვე იყო ჩემი საყვარელი საჭმელი- მაგრამ -შვედეთში ერთი-ორად შემაყვარეს. საზაფხულო სკოლაში გამართული საღამოების მთავარი ატრიბუტიკა კიბორჩხალებით და კრევეტებით გადავსებული თასები იყო.

მე უფრო კრევეტებს ვანიჭებ უპირატესობას- უფრო მარტივი საჭმელია და ვფიქრობ ხორციც უფრო გემრიელი აქვს.

შვედები მას სპეციალურ კარაქთან ან მდნარ ყველთან ერთად მიირთმევენ- ორივე მათგანი ძალიან უხდება .
მოკლედ წადით სკანდინავიის ქვეყნებში - ვისაც გიყვართ კუჭს გაიხარებთ - ვისაც არა და შეგიყვარდებათ, როგორც ეს მე დამემართა. ერთადერთი საჭმელი რაც მენატრება- სწორედ თევზეული და კიბორჩხალებისა და კრევეტების ხორცია - რომელიც როგორც უკვე აღვნიშნე - არასდროს მყვარებია.
გადავწყვიტე ახლო მომავალში აუცილებლად გავაკეთო რამე კარგი კრევეტების სალათა- რეცეპტს და ფოტოს აუცილებლად გაგიზიარებთ, მანამ კი ამ ფოტოებით გავახაროთ თვალი :)